سورت توبه — آیت 97

د معناوي خبرې:

• الأعراب: د صحرا اوسېدونکي، هغه باديه نشينان چې په ښارونو کې نه اوسيږي.
• أَشَدُّ كُفْرًا وَنِفَاقًا: د ښار اوسېدونکو په پرتله په کفر او نفاق کې ډېر سخت او قوي دي.
• وَأَجْدَرُ: ډېر حقدار او لايق دي.
• حُدُودَ: د احکامو، فرايضو او شرعي قوانينو پولې او ضابطې.
• عَلِيمٌ حَكِيمٌ: ډېر پوه او ډېر حکمت والا.

تفسير:

الله تعالی په دې آيت کې د باديه نشينو (صحرا نشينو) عربو په اړه خبر ورکوي چې دوی د ښار اوسېدونکو په پرتله په کفر او نفاق کې ډېر سخت دي. دا ځکه چې دوی په صحرا کې له خلکو لرې ژوند کوي، د دوی زړونه سخت او توند وي، او د علم، عالمانو، د قرآن د اورېدو او د سنتو د زده کړې له مجلسونو لرې پاتې کېږي. د همدې جفا او سختۍ له امله دوی ډېر حقدار دي چې د الله تعالی د هغو شرايعو او احکامو پولې ونه پېژني چې پر خپل رسول يې نازل کړي دي. دوی د فرايضو، سنتونو او د احکامو د ضابطو په اړه ډېر ناپوه وي، ځکه چې د دوی ژوند له تمدن او علمي چاپېريال څخه لرې دی. الله تعالی د دوی په ټولو حالاتو ښه پوه دی، او هغه په خپل تدبير او شرع کې ډېر حکمت والا دی؛ ښه کار کوونکي ته ثواب او بد کار کوونکي ته سزا ورکوي.

فايدې:

1. دا آيت موږ ته د علم او عالمانو د اهمیت ښودنه کوي؛ څوک چې له علم او علماو څخه لرې وي، د هغه په دين پوهه کمزورې وي او په اسانۍ سره په کفر او نفاق اخته کېدای شي.
2. د مسلمانانو لپاره دا درس دی چې د علم په مجلسونو کې ګډون وکړي، قرآن او سنت زده کړي، او له ناپوهۍ څخه ځان وساتي، ځکه ناپوهي د سخت کفر او نفاق لامل ګرځي.
3. الله تعالی د خپلو بندګانو په زړونو او حالاتو بشپړ پوه دی، او د هغه هر حکم او تدبير په حکمت ولاړ دی؛ نو بايد مسلمان د الله په حکمت باور ولري او د هغه په امرونو عمل وکړي.
4. دا آيت د دې لپاره هم يو تنبيه دی چې مسلمانان د خپل چاپېريال او د هغو خلکو په اړه فکر وکړي چې له دين څخه لرې دي، او هڅه وکړي چې دوی ته د دين پيغام ورسوي او له ناپوهۍ يې وژغوري.