Leyl surəsi — Ayə 1

1) Bəzi sözlərin izahı:

• وَاللَّيْلِ — "gecə" deməkdir; günəş batdıqdan sonra qaranlığın çökməsi ilə başlayan vaxt.
• إِذَا — "o zaman ki", "hər dəfə ki" mənasını verir; burada gecənin qaranlığının çökmə anını bildirir.
• يَغْشَىٰ — "bürüyür", "örtür", "qaplayır" deməkdir. Yəni gecənin qaranlığı yer üzünü və üzərindəkiləri tamamilə örtdüyü an.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə gecəyə and içir — o gecəyə ki, qaranlığı gəlib göylə yer arasındakı hər şeyi, yer üzünü və üzərində olanları bütünlüklə bürüyür. Gecənin qaranlığı hər tərəfi örtdüyü, hər şeyi öz pərdəsi altına aldığı o anda Rəbbimiz bu böyük varlıq hadisəsinə diqqətimizi çəkir.

Bu and içmə boş yerə deyil. Gecənin özü Allahın qüdrətinin açıq-aydın nişanəsidir: gündüzün işığını aparıb yerinə qaranlığı gətirən, hər şeyi sakitliyə və rahatlığa qərq edən Odur. Gecə insana dincəlmək, düşünmək və öz Rəbbini xatırlamaq üçün verilmiş böyük bir nemətdir. Qaranlığın hər şeyi örtməsi isə insana ölümü, qiyaməti və Allahın hər şeyi əhatə edən elmini xatırladır.

Bu ayədən sonra gələn ayələrdə Allah gündüzə, gecəni yaradana, kişi və qadını yaradana and içir və buyurur ki, insanların əməlləri müxtəlifdir — kimi dünya üçün çalışır, kimi axirət üçün. Deməli, bu and içmələr insanı oyaq saxlayır: gecəni yaradan Allah sənin əməllərini də görür, heç bir şey Ondan gizli qalmır.

Ey insan! Gecənin qaranlığı hər şeyi örtdüyü kimi, sənin də günahlarını tövbə ilə örtmək imkanın var. Gecənin sükutunda Allaha yönəl, Ona dua et, çünki gecə qaranlığını yaradan Allah sənin qəlbinin qaranlığını da nurla doldura bilər. Quranın bu ilk and içmələri səni düşünməyə çağırır: bu gecə-gündüz nizamını kim qurub? Kim səni yoxdan var edib? Cavab aydındır — tək olan Allah. Elə isə Ona iman gətir, şükür et və Onun yolunda addımla.