فاتحہ سۈرىسى — ئايەت 7

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «صِرَاطَ»: يول، يۆنىلىش.
• «أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ»: سەن ئۇلارغا نېئمەت بەردىڭ، يەنى ھىدايەت ۋە تەۋپىق ئاتا قىلدىڭ.
• «الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»: ئۇلارغا غەزەپ قىلىنغانلار، يەنى ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ ئەمەل قىلمىغانلار.
• «الضَّالِّينَ»: ئازغۇنلار، يەنى ھەقنى تېپىش ۋە ئۇنىڭغا ئەگىشىشتە بىپەرۋالىق قىلىپ، ھەقتىن يىراق قېلىپ ئازغانلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئىنساننىڭ ھەر كۈنى نامازدا ئوقۇيدىغان دۇئاسىنىڭ داۋامى بولۇپ، ئاللاھ تائالادىن ئۆزىنىڭ يولىنى سوراشنى ئۆگىتىدۇ. يەنى: ئى ئاللاھ، بىزنى پەيغەمبەرلەر، سىددىقلار، شەھىدلەر ۋە سالىھلار قاتارلىق سەن نېئمەت بەرگەن بەندىلىرىڭنىڭ يولىغا باشلىغىن. ئۇلار ھىدايەت ۋە توغرا يولدا مۇستەھكەم تۇرغانلار بولۇپ، ئۇلارنىڭ يولى ھەقىقىي نېئمەتكە ئېرىشتۈرىدىغان يولدۇر.

بىزنى ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ ئەمەل قىلماي، ئاللاھنىڭ غەزىپىگە ئۇچرىغانلارنىڭ يولىغا باشلىمىغىن. ئۇلار يەھۇدىيلار ۋە ئۇلارغا ئوخشاش ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ ئەمەل قىلمىغان كىشىلەردۇر. شۇنداقلا بىزنى ھەقنى ئىزدەش ۋە ئۇنىڭغا ئەگىشىشتە بىپەرۋالىق قىلىپ، ھەقتىن ئازغانلارنىڭ يولىغا باشلىمىغىن. ئۇلار ناسارالار ۋە ئۇلارنىڭ يولىنى تۇتقانلاردۇر.

بۇ ئايەت مۇسۇلماننىڭ قەلبىنى كۇفرى ۋە نادانلىق كېسىلىدىن شىپا بېرىدىغان دۇئادۇر. شۇنداقلا ئەڭ ئۇلۇغ نېئمەتنىڭ ئىسلام نېئمىتى ئىكەنلىكىگە دەلالەت قىلىدۇ. كىمكى ھەقنى ئەڭ ياخشى بىلىپ ۋە ئۇنىڭغا ئەڭ كۆپ ئەگىشىدىكەن، ئۇ ئەڭ توغرا يولغا لايىقتۇر. پەيغەمبەرلەردىن كېيىن بۇ يولغا ئەڭ لايىق كىشىلەر پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ساھابىلىرىدۇر. بۇ ئايەت ئۇلارنىڭ ئۈستۈنلۈكى ۋە ئۇلۇغ مەرتىۋىسىگە دەلالەت قىلىدۇ.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى بىزنى ھەر ۋاقىت ياخشىلارنىڭ يولىغا ئەگىشىشكە ۋە ئۇلارغا ئوخشاش بولۇشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• نامازدا ھەر كۈنى ئوقۇيدىغان بۇ دۇئا ئارقىلىق ئاللاھ بىزگە توغرا يولنى سوراشنى ئۆگىتىدۇ، بۇ ئىسلامنىڭ ئاددىيلىقى ۋە چوڭقۇرلۇقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئەڭ چوڭ نېئمەت ئىسلام نېئمىتى ئىكەنلىكىنى، ھىدايەتنىڭ قىممەتلىك ئىكەنلىكىنى ھېس قىلدۇرىدۇ.
• ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ ئەمەل قىلماسلىق ۋە ھەقنى ئىزدەشتىن بىپەرۋا بولۇشتىن ئاگاھلاندۇرىدۇ.
• ساھابىلارنىڭ ئۈستۈنلۈكىنى ۋە ئۇلارنىڭ ھىدايەت يولىدىكى ئورنىنى ئېتىراپ قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• بۇ ئايەت ئىسلام ۋە قۇرئانغا بولغان مۇھەببەتنى ئاشۇرۇپ، مۇسۇلماننى ھەر ۋاقىت توغرا يولدا مېڭىشقا ئۈندەيدۇ.