Курайш сүрөсү — Аят 1

1. Сөздөрдүн мааниси:

• لِإِيلَافِ — "илаф" сөзү араб тилинде "үйрөнүү, көнүгүү, адаттанып калуу" дегенди билдирет. Бул жерде курайш уруусунун соода сапарларына көнүгүп, алардын коопсуз жана тынч өтүшүнө адаттанышы айтылат.
• قُرَيْشٍ — Курайш — Меккедеги белгилүү араб уруусунун аты. Пайгамбарыбыз Мухаммед (с.а.в.) ушул уруудан чыккан.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят "Алам тарака" (Фил) сүрөсүнүн уландысы катары келет. Аллах Таала Абраха баштаган пил кошуунун жок кылып, Меккени коргогонун эске салат. Эмне үчүн мындай кылды? Себеби курайш уруусунун тынчтыгын, коопсуздугун жана соода сапарларынын улантылышын камсыз кылуу үчүн. Курайш эли кыш мезгилинде Йеменге, жай мезгилинде Шамга (Сирияга) соода сапарларын жасачу. Бул сапарлар алардын турмушунун негизги булагы болчу. Эгерде Меккеге душман кол салып, Каабаны талкалаганда, курайштын кадыр-баркы түшүп, соода сапарлары да токтоп калмак. Ошондуктан Аллах пил ээлерин жок кылып, курайштын коопсуздугун жана алардын соода сапарларына болгон көнүгүүсүн сактап калды. Бул аят курайш элине берилген чоң жакшылыкты жана Аллахтын аларга көрсөткөн мээримин эске салат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамдардын турмушундагы тынчтыкты, коопсуздукту жана жакшылыктарды Өзү камсыз кылат. Бул — Анын чоң мээриминин белгиси.
• Курайш элине көрсөтүлгөн бул жакшылык аларды Аллахка ыраазы болууга, Ага сыйынууга жана шүгүр кылууга чакырат. Ошондуктан кийинки аятта "Алар ушул үчүн ушул үйдүн (Каабанын) Раббисине сыйынышсын" деп айтылат.
• Ислам дини адамдардын күнүмдүк турмушун, соода-сатыгын, коопсуздугун эске алат жана аларды жакшылыкка багыттайт. Бул диндин адамзат турмушуна болгон камкордугун көрсөтөт.
• Аллахтын берген жакшылыктарын эстөө жана аларга шүгүр кылуу — ыймандуу адамдын милдети. Бул аят бизди да Аллахтын берген ныкматтарын эстеп, Ага ыраазы болууга үндөйт.
• Курайш уруусунун коопсуздугу жана соода сапарларынын улантылышы — Аллахтын буйругу менен болгон. Бул Аллахтын каалоосуз эч нерсе болбой турганын жана Ага таянуу керектигин үйрөтөт.