Sure Kureyş — Ayet 1

Kelime Anlamları:

• Îlâf (إِيلَاف): Alışmak, ünsiyet etmek, bir şeye alışkanlık kazanmak, güven ve emniyet içinde olmak demektir.
• Kureyş (قُرَيْشٍ): Hz. Peygamber'in (s.a.v.) mensup olduğu, Kâbe'nin hizmetini üstlenen ve Mekke'de yaşayan büyük Arap kabilesinin adıdır.

Tefsir:

Bu âyet, kendisinden önceki Fîl Sûresi ile sıkı bir bağ içindedir. Yüce Allah, Fîl Sûresi'nde Ebrehe'nin ordusunu helâk ederek Kâbe'yi ve Mekke halkını koruduğunu bildirmiştir. İşte bu âyet, o korumanın bir sonucu olarak Kureyş kabilesine verilen nimeti hatırlatmaktadır.

Allah Teâlâ, Kureyş kabilesine iki büyük ticaret yolculuğunu kolaylaştırmıştır: Kışın Yemen'e, yazın ise Şam'a güvenle gidip gelirlerdi. Bu yolculuklar sayesinde hem ticaretlerini yapar hem de geçimlerini sağlarlardı. Onlar, bu seyahatler sırasında ne kervanlarına saldırıya uğrar ne de mallarına el konulurdu. Çünkü onlar, Allah'ın evi olan Kâbe'nin hizmetçileri ve koruyucularıydı. Bu sebeple diğer kabileler onlara saygı gösterir, onların ticaret kervanlarına dokunmazlardı.

Âyetteki "lâm" harfi, önceki sûreye bağlıdır. Yani Allah, fil ordusunu helâk etti; bunu Kureyş'in güvenliği ve alışkanlık kazandıkları bu ticaret yollarının devamı için yaptı. Onları düşmanların şerrinden koruyarak, rahat ve huzur içinde yaşamalarını sağladı. Bu, Allah'ın Kureyş'e verdiği büyük bir nimettir ve onların bu nimete şükretmeleri gerekmektedir.

Faydalar ve Hikmetler:

1. Allah Teâlâ, kullarına verdiği nimetleri hatırlatır ve onları şükretmeye davet eder. Kureyş'e verilen güven ve emniyet nimeti, Allah'ın kullarına olan merhametinin bir tecellisidir.
2. Bu âyet, Allah'ın koruması altında olanların asla korku ve endişe içinde olmayacağını gösterir. Kureyş, Kâbe'nin hizmetini üstlendiği için Allah onları korumuştur. Bu da bizlere, Allah'ın evine ve dinine hizmet edenlerin Allah'ın özel koruması altında olduğunu öğretir.
3. Ticaret ve geçim yollarının güvenliği, toplumların huzur ve refahı için ne kadar önemlidir. Allah, Kureyş'e bu güveni vererek onların hem dünya hem de ahiret işlerini düzene koymuştur.
4. Bu âyet, Allah'ın nimetlerine karşı şükretmenin önemini vurgular. Nimetlerin devamı, şükür ile mümkündür. Kureyş'in bu nimetlere şükrü ise, Kâbe'ye ibadet etmek ve Allah'a kulluk etmekti. Bu da bize, her nimetin karşılığında Allah'a ibadet ve itaatle şükretmemiz gerektiğini hatırlatır.
5. Allah'ın dinine ve mukaddesatına hizmet eden toplumlar, Allah'ın yardımına mazhar olurlar. Kureyş'in Kâbe hizmeti, onların düşmanlara karşı korunmasına vesile olmuştur. Bu, İslam'a ve Müslümanlara hizmet etmenin dünyada da ahirette de karşılığının büyük olacağını gösterir.