سورت قريش — آیت 1

د معناوو (کلمو) شرح:

• «لِإِيلَافِ»: د عادت، روږدتیا او امنیت په معنا ده. یعنی داسې عادت او روږدتیا چې پرې بلد او خوښ وي.
• «قُرَيْشٍ»: د قریش قبیله، چې د کعبې ساتونکي او د مکې اوسېدونکي وو.

د آیت تفسیر:

دا آیت د تېر سورت (الفیل) سره تړاو لري. الله تعالی د فیل د لښکر په هلاکت سره قریش ته یوه لویه نعمت ورکړه، او دا آیت د همدې نعمت د بیان لپاره راغلی دی. معنا دا ده چې الله تعالی د فیل خاوندان هلاک کړل، ځکه چې قریش د کعبې د خدمت او امنیت عادت او روږدتیا لري. دوی د ژمي او دوبي په سفرونو عادت وو — په ژمي کې یمن ته او په دوبي کې شام ته تلل، او په دې سفرونو کې به یې د تجارت لپاره امنیت او خوندیتوب درلود. د دوی دا امنیت او د سوداګرۍ اسانتیا د الله تعالی له لوري وه، ځکه چې خلکو به د کعبې د ساتونکو په توګه د دوی درناوی کاوه او هېڅوک به یې نه ځورول. نو الله تعالی د دوی د دې نعمت د یادولو لپاره دا آیت نازل کړ، ترڅو دوی پوه شي چې دا ټول د الله له فضله دی او باید د هغه شکر وباسي.

فايدې (ګټې):

1. دا آیت موږ ته ښیي چې الله تعالی خپل بندګان په نعمتونو سره ازمايي، او باید هر نعمت د الله له لوري وپېژنو او شکر یې وباسو.
2. قریش ته د امنیت او اسانتیا ورکول دا ثابتوي چې الله تعالی د خپل کور (کعبې) خدمت کوونکو ته عزت ورکوي، او دا موږ ته د کعبې او مقدس ځایونو د احترام درس راکوي.
3. په دې آیت کې د سوداګرۍ او حلال روزي لپاره د سفر کولو اجازه او تشویق شته، چې مسلمانان باید په خپل کار او تجارت کې هڅه وکړي.
4. دا آیت د شکر نعمت اهمیت ښیي — کله چې الله تعالی موږ ته امنیت، روغتیا او روزي راکوي، نو باید له هغه سره مینه وکړو او د هغه عبادت ته مخه کړو، لکه څنګه چې په راتلونکي آیت کې امر شوی دی.