İxlas surəsi — Ayə 2

Sözün izahı:

“Səməd” — ərəbcə söz olub, bir neçə məna daşıyır: heç kimsəyə ehtiyacı olmayan, hər şeyin Ona möhtac olduğu varlıq; bütün ehtiyacların, istəklərin yönəldiyi Uca Allah; həmçinin kamillik və gözəllik sifətlərində ən yüksək dərəcəyə çatmış Rəbb deməkdir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Allahın ən üstün sifətlərindən birini bizə tanıdır: O, Səməddir. Yəni bütün məxluqatın ehtiyac və istəklərində üz tutduğu, sığındığı tək varlıqdır. İnsan nə qədər güclü, nə qədər varlı olsa da, çətinliyə düşdüyü anda qəlbi təbii olaraq bir Böyük Qüdrətə yönəlir. İşte o Qüdrət Allahdır — heç kimsəyə möhtac olmayan, amma hər şeyin Ona möhtac olduğu Rəbb.

Allah Özü heç bir şeyə ehtiyac duymaz. Yeməz, içməz, yatmaz, yorulmaz. Onun heç bir köməyə, heç bir vasitəyə ehtiyacı yoxdur. Lakin bütün varlıqlar — göydəki ulduzlar, yerdəki canlılar, görünən və görünməyən hər şey — hər an Onun qüdrətinə, rəhmətinə və lütfünə möhtacdır. Duamızı kimə ediriksə, köməyi kimdən diləyiriksə, ümidimizi kimə bağlayırıqsa — bilməliyik ki, gerçək cavab verən, gerçək eşidən və gerçək yardım edən yalnız Odur.

Bu ayə bizə böyük bir həqiqəti öyrədir: insan öz gücünə, malına, dostlarına və ya dünyanın vasitələrinə deyil, hər şeyin sahibi olan Allaha güvənməlidir. Çünki bütün qapılar bağlansa da, Onun qapısı həmişə açıqdır. Kim qəlbini Ona yönəldərsə, heç vaxt puç olmaz, heç vaxt tək qalmaz. Allah Öz qullarını dinləyir, onların səsini eşidir və ehtiyaclarını Öz hikmətinə uyğun qarşılayır.

Bu ayə həm də tövhidin — Allahın birliyinin — ən gözəl ifadəsidir. O, təkdir, misilsizdir, bənzərsizdir. Nə bir ortağı, nə bir bərabəri, nə də bir köməkçisi vardır. Hər şey Onun əlindədir və hər şey Ona qayıdacaqdır. Elə isə gəlin qəlbimizi yalnız Ona bağlayaq, duamızı yalnız Ona edək və hər işimizdə yalnız Ondan kömək diləyək. Çünki əsl sığınacaq, əsl güvənc yeri və əsl zənginlik — Allahla olmaqdır.