Аль-Ихляс сүрәсе — Аять 2

Сүзләрнең мәгънәләре:

• الصَّمَدُ (Әс-Сәмәд): "Сәмәд" — барлык мәхлукатлар үз ихтыяҗларын, теләкләрен һәм сорауларын белән мөрәҗәгать итә торган, һәртөрле кимчелектән пакь, бөтен кимәл сыйфатларга ия булган хуҗа, башлык мәгънәсендә. Ул — һәркемгә һәм һәрнәрсәгә мөрәҗәгать ителә торган зат, әмма Ул үзе һичкемгә һәм һичнәрсәгә мохтаҗ түгел.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә — Әс-Сәмәд, ягъни Ул — бөтен мәхлукатларның ихтыяҗларын үтәүче, барлык теләкләрне канагатьләндерүче бердәнбер Хуҗа. Барлык галәмнәрдәге җан ияләре — кешеләр, фәрештәләр, җеннәр һәм башка мәхлукатлар — үзләренең һәртөрле ихтыяҗлары, сораулары, ярдәм теләкләре белән тик Аңа гына мөрәҗәгать итәләр. Ул — бөтен кимчелек сыйфатлардан пакь, барлык кимәл сыйфатларга ия булган зат. Аның һичкемгә мохтаҗлыгы юк, әмма барлык мәхлукатлар Аңа мохтаҗ. Ул — үзенең зиннәте, олуглыгы, кодрәте һәм хикмәте белән бөтен мәхлукатлардан югары торучы, соңгы чиккә җиткән хуҗа. Мәхлукатларның бөтенесе дә Аңа мөрәҗәгать итәләр: ачлар азык сорап, авырулар шифа сорап, мохтаҗлар байлык сорап, гөнаһлылар гафу сорап Аңа ялваралар. Әмма бу ихтыяҗларны үтәү, теләкләрне канагатьләндерү бер Аллаһының гына кулында. Ул — бердәнбер, Аның тиңдәше, охшашы, тиңдәше юк.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Аллаһы Тәгаләнең "Әс-Сәмәд" исеме — Аның барлык кимәл сыйфатларга ия булуын һәм һәртөрле кимчелектән пакь булуын күрсәтә. Бу мөэминнәрнең күңелендә Аллаһыга карата зур хөрмәт һәм мәхәббәт уята.
• Кеше үзенең барлык ихтыяҗларында, авырлыкларында һәм сынауларында тик Аллаһыга гына мөрәҗәгать итәргә тиеш. Чөнки ярдәм сорарлык, теләкләрне үтәрлек бердәнбер зат — Ул.
• Бу аять мөэминнәрне тәүхидкә, Аллаһыга ихлас гыйбадәт кылуга һәм Аңа гына ышанып, Аңа гына таянуга өнди. Кеше Аллаһыдан башка беркемнән дә ярдәм сорамаска тиеш, чөнки ярдәм бирүче дә, теләкләрне үтәүче дә — тик Аллаһы Үзе генә.
• Аллаһының "Әс-Сәмәд" булуы — Аның мәхлукатларга бик якын булуын, аларның догаларын ишетүен һәм ихтыяҗларын белүен күрсәтә. Бу мөэминнәргә зур юаныч һәм өмет бирә.