Yusif surəsi — Ayə 100

Bəzi kəlmələrin izahı:

• الْعَرْش: padşah taxtı, hökmdar kürsüsü.
• خَرُّوا: üzüqoylu düşdülər, təzimlə əyildilər.
• سُجَّدًا: səcdə edənlər kimi. Burada səcdə təzim və ehtiram mənasındadır, ibadət mənasında deyil.
• تَأْوِيلُ: yozumu, gerçək mənası, təbiri.
• الْبَدْوِ: səhra, çöl, köçəri həyat sürülən yer.
• نَزَغَ: Şeytanın vəsvəsəsi ilə aralarına fitnə saldı, təfriqə saldı.
• لَطِيفٌ: lütfkar, hikmətli tədbir sahibi; istədiyini ən incə yollarla həyata keçirən.

Ayənin təfsiri:

Yusif (əleyhissəlam) Misirdə böyük bir mövqeyə çatdıqdan sonra ata-anasını və qardaşlarını yanına gətirtdi. Onları öz padşahlıq taxtının üstünə qaldırıb əyləşdirdi. Atası, anası və on bir qardaşı ona təzim edərək səcdəyə qapandılar. Bu səcdə ibadət məqsədilə deyildi; o dövrdə bu, hörmət və ehtiramın bir ifadəsi idi. İslam şəriətində isə bu qadağan edilmişdir ki, insanlar Allahdan başqasına ibadət etməsinlər.

Yusif atasına dedi: "Atacan, bu gördüyünüz səcdə, kiçikliyimdə sənə danışdığım yuxunun gerçək yozumudur. Rəbbim onu haqqa çevirdi. Həqiqətən, Rəbbim mənə böyük lütf göstərdi: məni zindandan çıxartdı, sizi isə səhradan buraya gətirdi. Bu, Şeytan mənimlə qardaşlarımın arasına fitnə saldıqdan sonra baş verdi. Şübhəsiz ki, Rəbbim istədiyi şeyi ən incə yollarla həyata keçirəndir. Həqiqətən, O, hər şeyi biləndir, hikmət sahibidir."

Yusifin bu sözlərində nə qədər gözəl bir əxlaq nümunəsi var! O, qardaşlarının keçmişdə ona etdiyi pisliyi xatırlatmadı, "məni quyudan çıxartdı" demək əvəzinə "məni zindandan çıxartdı" dedi ki, qardaşları utancmasınlar. Bu, bağışlamağın və böyüklük göstərməyin ən gözəl nümunəsidir.

Allahın lütfü nə qədər böyükdür! O, bir qulu istəsə, ən çətin şəraitdən belə ucaldır, düşmənləri dost edir, ayrılığı birləşməyə çevirir. Rəbbimiz lətifdir — yəni qullarına qarşı çox şəfqətli və hikmətlidir; istədiyi işi ən gözəl və ən asan yolla həyata keçirir. O, hər şeyi bilir və hər işi yerli-yerində edir.

Ey iman gətirənlər! Yusifin həyatından öyrənin: səbir edin, bağışlayın, Allaha təvəkkül edin. Bilin ki, Allah sizin üçün ən yaxşısını tədbir edir. O, sizi də bir gün sevdiklərinizlə sevindirəcək, çətinliklərinizi asanlığa çevirəcəkdir. Yalnız Ona güvənin, yalnız Ondan istəyin.