Sure Yûsuf — Ayet 100

Kelime Anlamları:

• Refea (رَفَعَ): Yükseltti, oturttu, makam verdi.
• Arş (الْعَرْشِ): Taht, hükümdarlık makamı, koltuk.
• Harrû (خَرُّوا): Yere kapanarak eğildiler, secde ettiler.
• Te'vîl (تَأْوِيلُ): Rüyanın yorumu, gerçekleşen sonucu.
• Bedv (الْبَدْوِ): Çöl, kır, göçebe hayatı; burada yaşadıkları yer anlamında.
• Nezeğa (نَزَغَ): Bozdu, fitne soktu, aralarını açtı.
• Latîf (لَطِيفٌ): İşlerini en ince noktasına kadar bilen, kullarına lütuf ve ihsanla muamele eden.

Tefsir:

Hz. Yusuf (a.s.), Mısır'da azizlik makamına ulaştıktan ve ailesiyle kavuştuktan sonra, babası Yakub (a.s.) ile annesini kendi tahtının yanına oturttu, onlara büyük bir ikramda bulundu. O esnada babası, annesi ve on bir kardeşi, o dönemin şeriatında bir saygı ve hürmet ifadesi olarak onun önünde eğilip secde ettiler. Bu secde, Allah'a ibadet için değil, bir tazim ve selamlama şekliydi; o ümmetin hukukunda caizdi. Ancak İslam şeriatında bu tür bir secde, Allah'tan başkasına yapılamaz; çünkü bu, şirke giden kapıyı kapatmak içindir.

Hz. Yusuf (a.s.) bu olay karşısında babasına dönerek şöyle dedi: "Babacığım! İşte bu gördüğünüz secde, benim çocukken gördüğüm ve size anlattığım rüyanın ta kendisidir. Rabbim o rüyayı gerçek kıldı ve bugün onun yorumu gerçekleşti. Rabbim bana pek çok iyilikte bulundu: Beni zindandan çıkardı, sizleri çölden, göçebe hayatından alıp buraya getirdi. Bütün bunlar, şeytanın benimle kardeşlerim arasına fitne ve ayrılık sokmasından sonra gerçekleşti. Şeytan aramızı bozmuştu; ama Rabbim lutfuyla bizi yeniden birleştirdi."

Hz. Yusuf (a.s.), bu sözleriyle kardeşlerini utandırmamak için kuyuya atılma hadisesini hiç hatırlatmadı; sadece zindandan çıkarılmasını andı. Bu, onun ne kadar affedici ve yüce gönüllü olduğunu gösterir. Sonra şöyle devam etti: "Şüphesiz Rabbim, dilediği şeyi en ince şekilde tedbir edendir. O, kullarının maslahatını bilendir, her işi hikmetle yapandır. O'nun ilmi her şeyi kuşatmış, hikmeti her işi düzenlemiştir."

Bu ayet bize şu dersleri verir: Zorluklardan sonra gelen kolaylık, Allah'ın bir lütfudur. Sabredenler, sonunda huzura kavuşur. Affetmek, büyüklüğün ve olgunluğun işaretidir. Hz. Yusuf'un kardeşlerine karşı gösterdiği bu olgunluk, bizim için en güzel örnektir. Ayrıca, Allah'ın takdiri her zaman hayırlıdır; bizim göremediğimiz hikmetleri O bilir. O halde her işimizde Allah'a güvenmeli, O'nun lütfunu ve hikmetini asla unutmamalıyız.