یوسف سۈرىسى — ئايەت 111

1. مەنىسى ئېنىق بولمىغان سۆزلەر:

• عِبْرَةٌ: ئىبرەت، ھەقىقەت ۋە ياخشى يول كۆرسىتىدىغان ساۋاق.
• أُولِي الْأَلْبَابِ: ئەقىل-پاراسەت ئىگىلىرى، ساغلام ئەقىل بىلەن ئويلىنىدىغان كىشىلەر.
• يُفْتَرَىٰ: ئويدۇرۇپ چىقىرىلغان، يالغاندىن توقۇلغان.
• تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ: ئۆزىدىن ئىلگىرى نازىل قىلىنغان كىتابلارنى تەستىقلىغۇچى.
• تَفْصِيلَ كُلِّ شَيْءٍ: ھەر بىر ئىشنى ئېنىق بايان قىلىش، تەپسىلىي چۈشەندۈرۈش.

1. ئايەت تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەرلەر ۋە ئۇلارنىڭ قەۋملىرىگە دائىر قىسسىلەرنى، بولۇپمۇ يۇسۇف ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ ۋەقەسىنى تىلغا ئېلىپ، بۇ قىسسىلەردە ساغلام ئەقىل ئىگىلىرى ئۈچۈن چوڭقۇر ئىبرەت ۋە ساۋاق بارلىقىنى بىلدۈردى. بۇ قىسسىلەر پەقەت ئۆتكەن زامان ھەققىدىكى قۇرۇق ھېكايە ئەمەس، بەلكى ئىنسانلارنىڭ ھاياتىغا يېتەكچىلىك قىلىدىغان، ئەقىل بىلەن ئويلىنىپ ئىبرەت ئالىدىغان مۇھىم ئەھۋاللاردۇر.

ئاندىن ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمنىڭ ئورنىنى بايان قىلىپ: بۇ قۇرئان ئويدۇرۇپ چىقىرىلغان يالغان سۆز ئەمەس، بەلكى ئۇ ئۆزىدىن ئىلگىرى نازىل قىلىنغان ئىلاھىي كىتابلارنى تەستىقلىغۇچى، ئىنسانلارغا كېرەكلىك بولغان ھەر بىر ئىشنى — ھالال-ھارام، ھەق-باتىل، ياخشى-يامان قاتارلىقلارنى — ئېنىق بايان قىلغۇچى، كىشىلەرنى زىيانلىق يوللاردىن ھىدايەت يولىغا باشلىغۇچى ۋە ئىمان ئېيتقان قەۋم ئۈچۈن رەھمەت-مېھرىبانلىقتۇر. ئىمان ئېيتقان كىشىلەرلا بۇ قۇرئاننىڭ يېتەكچىلىكىدىن ۋە رەھمىتىدىن ھەقىقىي مەنپەئەت ئالىدۇ، چۈنكى ئۇلار ئۇنىڭ ئەمر-تەكىنلىرىنى قوبۇل قىلىپ، ئەمەلىيەتتە قوللىنىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، قۇرئان كەرىم ئىنسانلارنىڭ دىلىنى يورۇتۇپ، ئەقلىنى ئويغىتىدىغان، ھاياتنىڭ ھەر ساھەسىدە توغرا يول كۆرسىتىدىغان مۇبارەك كىتابتۇر. ئۇنى چىن دىلىمىزدىن ئوقۇپ، ئىبرەت ئېلىپ، ئەمەلىيەتتە قوللانساق، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە ئېرىشىمىز. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى قۇرئاننىڭ ھىدايىتىگە ئەمەل قىلغۇچىلاردىن قىلسۇن.