Sure Yûsuf — Ayet 111

Kelime Anlamları:

• Kısas (قصص): Peygamberlerin ve geçmiş ümmetlerin haberleri, kıssaları.
• İbre (عبرة): Öğüt, ders, ibret alma.
• Ülü'l-elbâb (أولى الألباب): Akıl sahipleri, temiz ve selim akıl sahipleri.
• Yüfterâ (يفترى): Uydurulmuş, yalan yere isnat edilmiş, iftira.
• Tasdîk (تصديق): Doğrulama, onaylama.
• Tafsîl (تفصيل): Ayrıntılı olarak açıklama, her şeyi yerli yerince beyan etme.
• Hüdâ (هدى): Doğru yola iletme, hidayet rehberi.
• Rahmet (رحمة): Merhamet, lütuf, ihsan.

Tefsir:

Bu kutlu âyet, Yûsuf Sûresi'nin sonunda yer almakta ve kıssaların en güzelinin (ahsenü'l-kasas) ardından, bu anlatılanların boş birer hikâye olmadığını, aksine büyük bir hikmet ve ibret hazinesi olduğunu bizlere müjdelemektedir. Yüce Allah buyuruyor ki: "Andolsun ki, onların kıssalarında akıl sahipleri için büyük bir ibret vardır."

Bu ifade, Yûsuf ve kardeşlerinin yaşadığı olayların, sadece geçmişte kalmış birer haber olmadığını; kıskançlığın zararını, sabrın güzelliğini, affetmenin faziletini, rüyanın tabirini ve Allah'ın hikmetinin tecellisini gözler önüne seren, her dönemde insanlığa ışık tutan canlı birer ders olduğunu vurgular. Akıl sahibi olan kişi, bu kıssalardan payını alır, hayatına yön verir ve imanını güçlendirir.

Ardından Yüce Allah, bu anlatılanların kaynağının ilahi olduğunu şöyle beyan eder: "Bu (Kur'an), uydurulmuş bir söz değildir." Bu, Kur'an-ı Kerim'in, beşer sözü olmadığının, içinde çelişki ve tutarsızlık barındırmadığının, hiçbir kimsenin benzerini getirmekten aciz kaldığının en açık delilidir. O, yalan ve iftiradan münezzehtir.

Peki nedir bu kitabın özellikleri? Yüce Allah onu şöyle tanıtır:

1. "Kendinden önceki (kitapları) tasdik edicidir." Yani Tevrat, İncil ve diğer ilahi kitaplarda haber verilen hakikatleri onaylar, onların aslını korur ve onlardaki müjdeleri gerçekleştirir. Bu, dinin tek olduğunu ve peygamberlerin aynı kaynaktan geldiğini gösterir.
2. "Her şeyi ayrıntılarıyla açıklayıcıdır." Helal-haram, emir-yasak, iyi-kötü, dünya ve ahiret ile ilgili kulların ihtiyaç duyduğu her konuda gerekli açıklamayı yapar. İnsanı başıboş bırakmaz, hayatın her alanına rehberlik eder.
3. "Doğru yolu gösteren bir hidayettir." Karanlıklardan aydınlığa çıkarır, sapıklık ve cehalet bataklığından kurtarıp hakikat ve iman deryasına ulaştırır.
4. "İman eden bir toplum için bir rahmettir." Bu kitap, sadece bir bilgi kaynağı değil, aynı zamanda bir şifa ve merhamet vesilesidir. Ona iman edip gereğiyle amel edenler, dünyada huzur, ahirette kurtuluş bulurlar. Bu rahmet, ancak onu tasdik eden ve hayatına uygulayan müminlere ulaşır.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet, bizlere Kur'an'ın ve içindeki kıssaların, hayatımızın her anında başvurmamız gereken birer rehber olduğunu öğretir. Onları sadece okumakla kalmayıp, üzerinde derin derin düşünmeli, ibret almalı ve hayatımıza tatbik etmeliyiz. İşte o zaman bu kitap, bizim için gerçek bir hidayet ve rahmet kaynağı olur. Allah'ın kelamına sarılanlar asla sapıtmaz, onu hayatına rehber edinenler asla kaybolmaz. Rabbimiz, bizleri Kur'an'ı okuyan, anlayan, yaşayan ve yaşatan kullarından eylesin. Âmin.