سورت بقره — آیت 125

(۱) د کلمو معناوې:

• مثابة: د خلکو د بېرته راګرځېدو ځای، یعنې هغه ځای چې خلک ورته راشي او بېرته لاړ شي.
• امنًا: د امن ځای، چې هلته خلک له خطر او ویرې خوندي وي.
• مقام ابراهیم: هغه تیګه (ډبره) چې حضرت ابراهیم عليه السلام د کعبې په جوړولو کې پرې ولاړ و.
• عهدنا: موږ امر او وصیت وکړ.
• طهرا: پاک کړئ، له هر ډول ناپاکۍ او شرکه پاک یې کړئ.
• الطائفین: هغه کسان چې د کعبې شاوخوا طواف کوي.
• العاکفین: هغه کسان چې په مسجد کې اوسي، اعتکاف کوي یا هلته قیام کوي.
• الرکع السجود: هغه کسان چې لمونځ کوي، رکوع او سجده کوي.

(۲) د آیت تفسیر:

ای محبوب نبي! هغه وخت یاد کړه کله چې مونږ بیت الله (کعبه) د خلکو لپاره د بېرته راګرځېدو ځای وګرځاوه، چې د دوی زړونه ورته تړلي وي، هرکله چې له هغه ځایه لاړ شي بېرته ورته راګرځي، او د دوی لپاره د امن ځای یې وګرځاوه، چې هلته له هر ډول ویرې او خطر څخه خوندي وي، حتی د جاهلیت په زمانه کې به هم چا پر هغو کسانو برید نه کاوه چې کعبې ته به راتلل.

او مونږ خلکو ته وویل: له مقام ابراهیم څخه (هغه تیګه چې ابراهیم پرې ولاړ و کله چې کعبه یې جوړوله) د لمونځ ځای ونیسئ، لکه څنګه چې نن مسلمانان د طواف نه وروسته هلته دوه رکعته لمونځ کوي.

او مونږ حضرت ابراهیم او د هغه زوی حضرت اسماعیل عليهما السلام ته امر او وصیت وکړ چې زما کور (کعبه) پاک کړئ له هر ډول ناپاکۍ، شرک، بتانو او ناپاکو شیانو څخه، او دا کور د هغو خلکو لپاره چمتو کړئ چې طواف کوي، اعتکاف کوي، او لمونځ کوي (رکوع او سجده کوي).

(۳) دعوتي اړخ او عبرتونه:

ای مسلمانانو! وګورئ چې الله تعالی کعبه څومره لوړ مقام ورکړی دی — دا یوازې د تیږو کور نه دی، بلکې د الله تعالی کور دی چې د خلکو زړونه ورته متوجه دي. دا هغه ځای دی چې الله تعالی پخپله یې د امن ځای بللی دی. کله چې تاسو کعبې ته ځئ، نو په زړه کې دا احساس وکړئ چې تاسو د الله تعالی کور ته ورغلي یاست، هغه ځای ته چې ابراهیم او اسماعيل عليهما السلام یې جوړ کړی او پاک یې کړی دی.

او بله خبره دا ده چې الله تعالی فرمايي: "طهرا بیتی" — پاک کړئ زما کور. دا یوازې د هغه وخت لپاره نه و، بلکې نن هم موږ باید د الله تعالی کورونه (مسجدونه) پاک وساتو، نه یوازې له فزیکي ناپاکۍ، بلکې له هر ډول شرک، ریا، او بدعتونو څخه. مسجد د الله تعالی کور دی، نو کله چې مسجد ته ځو، باید په پاکو جامو، پاک زړه او پاک نیت سره لاړ شو.

او بل درس دا دی چې مقام ابراهیم ته درناوی او هلته لمونځ کول — دا موږ ته د ابراهیم عليه السلام د قربانۍ یادونه کوي، چې خپل زوی یې د الله تعالی په لار کې قربانولو ته چمتو و. مونږ باید د ابراهیم عليه السلام په لاره ولاړ شو — د توحید، اطاعت او قربانۍ په لاره. کعبې ته هره سفر د دې لارې یادونه تازه کوي، چې موږ هم باید په خپل ژوند کې د الله تعالی اطاعت او د هغه د کور خدمت ته چمتو واوسو.