بقرہ سۈرىسى — ئايەت 125

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• مَثَابَةً: قايتىدىغان جاي، مەركەز، كىشىلەر قايتا-قايتا كېلىدىغان ئورۇن.
• أَمْنًا: تىنچلىق، بىخەتەرلىك، ئامانلىق جايى.
• مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ: ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام كەئبەنى قۇرغاندا ئۈستىدە تۇرغان تاش.
• مُصَلًّى: ناماز ئوقۇلىدىغان جاي.
• عَهِدْنَا: بۇيرۇدۇق، تاپشۇردۇق، ۋەسىيەت قىلدۇق.
• طَهِّرَا: پاكلىقىڭلار، تازىلاڭلار.
• الطَّائِفِينَ: تاۋاپ قىلغۇچىلار، كەئبەنى ئايلىنىپ تاۋاپ قىلغۇچىلار.
• الْعَاكِفِينَ: ئېتىكاپتا ئولتۇرغۇچىلار، مەسجىدتە ئىبادەت بىلەن مەشغۇل بولغۇچىلار.
• الرُّكَّعِ السُّجُودِ: رۇكۇئ ۋە سەجدە قىلغۇچىلار، يەنى ناماز ئوقۇغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ، ئۆزىنىڭ كەئبەنى قانداق شەرەپلىك قىلغانلىقىنى ئەسلىتىدۇ. ئاللاھ كەئبەنى كىشىلەر ئۈچۈن قايتا-قايتا كېلىدىغان مەركەز قىلدى. كىشىلەر ئۇنىڭدىن ئايرىلسىمۇ قەلبى ئۇنىڭغا باغلىنىپ، يەنە قايتىپ كېلىدۇ. ھەج ۋە ئۆمرە ئۈچۈن، تاۋاپ ۋە ناماز ئۈچۈن ئۇلارنىڭ جەم بولىدىغان جايى قىلدى. شۇنداقلا ئۇنى كىشىلەر ئۈچۈن بىخەتەرلىك جايى قىلدى، ئۇنىڭدا دۈشمەنلەر تەرەپىدىن زوراۋانلىق قىلىنمايدۇ، ئۇ يەرگە كەلگەنلەر ئامان بولىدۇ.

ئاللاھ تائالا كىشىلەرگە: ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام كەئبەنى قۇرغاندا ئۈستىدە تۇرغان تاشنى ناماز ئوقۇيدىغان جاي قىلىڭلار، دەپ بۇيرۇدى. بۇ تاش ھازىر مەسجىدۇل ھەرەمدە مەلۇم بىر ئورۇندا تۇرىدۇ.

ئاللاھ يەنە ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ ئوغلى ئىسمائىل ئەلەيھىسسالامغا ۋەسىيەت قىلىپ: مېنىڭ ئۆيۈمنى (كەئبەنى) ھەر خىل ناپاكلىقلاردىن ۋە بۇتلاردىن پاكلاڭلار، تاۋاپ قىلغۇچىلار، ئېتىكاپتا ئولتۇرغۇچىلار، رۇكۇئ ۋە سەجدە قىلغۇچىلار ئۈچۈن تازا ۋە مۇناسىپ ھالغا كەلتۈرۈڭلار، دەپ بۇيرۇدى. بۇ يەردە ئاللاھ كەئبەنى ئۆزىگە نىسبەت بېرىپ "مېنىڭ ئۆيۈم" دېدى، بۇ ئۇنىڭ شەرەپ ۋە ئۈستۈنلۈكىنى كۆرسىتىدۇ.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ كەئبەنى مۇسۇلمانلارنىڭ قەلبىنى باغلايدىغان، ئۇلارنى بىرلەشتۈرىدىغان مەركەز قىلغان. بۇ ئىسلامنىڭ بىرلىك ۋە ئىتتىپاق دىنى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• كەئبە ۋە ئۇنىڭ ئەتراپى بىخەتەرلىك جايىدۇر. بۇ يەردە ھەممە كىشى ئامان بولىدۇ، ھەتتا ھايۋانلار ۋە ئۆسۈملۈكلەرمۇ ئەمىن بولىدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ تىنچلىق ۋە رەھىمدىللىك دىنى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ مەقامى ناماز ئوقۇلىدىغان جاي قىلىنغان. بۇ ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاللاھقا بولغان تەۋبە ۋە ئىتائەتلىكلىكىنىڭ بىر ئالامىتىدۇر. مۇسۇلمانلار بۇ يەردە ناماز ئوقۇش ئارقىلىق ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىزىنى ئەگىشىدۇ.
• ئاللاھ كەئبەنى پاك تۇتۇشنى بۇيرۇغان. بۇ ئىسلامنىڭ پاكلىق ۋە تازىلىققا ئەھمىيەت بېرىدىغان دىن ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. مەسجىدلەرنى ۋە ئىبادەت جايلىرىنى پاك تۇتۇش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ مەسئۇلىيىتىدۇر.
• ئىبادەت قىلغۇچىلارنىڭ ھەر خىللىرى تىلغا ئېلىنغان: تاۋاپ قىلغۇچىلار، ئېتىكاپتا ئولتۇرغۇچىلار، ناماز ئوقۇغۇچىلار. بۇ ئىسلامنىڭ ھەر خىل ئىبادەتلەرنى قوبۇل قىلىدىغان، كەڭ قورساق دىن ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارنى كەئبەگە ۋە ئىبادەت جايلىرىغا مۇھەببەت باغلاشقا، ئۇلارنى پاك تۇتۇشقا ۋە ئۇلاردا كۆپ ئىبادەت قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.