بقرہ سۈرىسى — ئايەت 175

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• اشْتَرَوُا : سېتىۋالدى، ئالماشتۇردى. بۇ يەردە "بىر نەرسىنى بېرىپ، ئۇنىڭ ئورنىغا باشقا بىر نەرسىنى ئېلىش" مەنىسىدە.
• الضَّلَالَةَ : ھىدايەتتىن چىقىپ، ھەقىقەتنى جوقۇرۇش، يولدىن ئېزىش.
• الْهُدَىٰ : توغرا يول، ھەقىقەت، يېتەكچىلىك.
• الْمَغْفِرَةِ : كەچۈرۈم، گۇناھلارنىڭ ئۆچۈرۈلۈشى.
• فَمَا أَصْبَرَهُمْ : ئۇلار نېمىدېگەن چىداملىق! بۇ ئىبارە ھەيران قېلىش ۋە ئەيىبلەش مەنىسىدە.
• النَّارِ : دوزاخ، ئوت.

2) ئايەت تەپسىرى

بۇ ئايەت ئىلگىرىكى ئايەتلەردە تىلغا ئېلىنغان كىتاب ئەھلىدىن بولغان بەزى كىشىلەرنىڭ ھالىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھ تائالا ئۇلارغا ئاتا قىلغان ھىدايەت ۋە ھەقىقەتنى، يەنى ئىمان ۋە ئىلىمنى تاشلاپ، ئۇنىڭ ئورنىغا زىيانلىق ۋە خاتا بولغان يولنى، يەنى كۇفرى ۋە گۇمراھلىقنى تاللىدى. ئۇلار ئاللاھنىڭ كەچۈرۈمى ۋە مەغپىرىتىنى قولغا كەلتۈرەلەيدىغان ئەمەللەرنى قىلىشنىڭ ئورنىغا، ئۆزلىرىنى دوزاخ ئازابىغا تاشلايدىغان ئىشلارنى قىلىشقا ئالدىراش بولدى. ئۇلار گويا دوزاخ ئازابىنى كۆرمىگەندەك، ياكى ئۇنىڭدىن قورقمىغاندەك، شۇ ئازابنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان ئەمەللەرنى قىلىشتا ئىنتايىن چىداملىق ۋە قەيسەر بولۇپ كەتتى. ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۇلارنىڭ بۇ ھالىتىدىن ھەيران قېلىش ۋە ئۇلارنى ئەيىبلەش ئارقىلىق، ئۇلارنىڭ دوزاخقا كىرىشىگە سەۋەب بولىدىغان ئىشلارنى قىلىشتا قانچىلىك ئەقىلسىزلىق ۋە قەيسەرلىك قىلىۋاتقانلىقىنى بايان قىلىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىنى ھالاكەتكە تاشلىغانلىقىنىڭ ئوچۇق ئىپادىسىدۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئىنسان ئۆز ھاياتىدا ئەڭ قىممەتلىك نەرسە بولغان ھىدايەت ۋە ئىماننى ھەر قانداق دۇنيالىق مەنپەئەتتىن ئۈستۈن بىلىشى كېرەك.
• ئاللاھنىڭ مەغپىرىتى ۋە كەچۈرۈمى ئىنتايىن ئۇلۇغ نېمەتتۇر. بۇ نېمەتنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن تىرىشىش، گۇناھ ۋە خاتالىقلاردىن يىراق تۇرۇش لازىم.
• دوزاخ ئازابىدىن قورقۇش ۋە ئۇنىڭغا ئېلىپ بارىدىغان ئەمەللەردىن ساقلىنىش مۇئمىننىڭ ئەڭ مۇھىم ۋەزىپىسىدۇر.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئەقىل ۋە ھىدايەت بىلەن ئىش قىلىش، ئاخىرەتتىكى مەڭگۈلۈك ھاياتنى دۇنيانىڭ ۋاقىتلىق لەززەتلىرىدىن ئەۋزەل كۆرۈش ئىسلامنىڭ ئاساسىي تەلىپىدۇر. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن.