نمل سۈرىسى — ئايەت 40

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• «عِلْمٌ مِّنَ الْكِتَابِ»: كىتابتىن بولغان ئىلىم، يەنى ئاللاھ تائالانىڭ ئىلمىدىن بىر قىسمى.
• «يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ»: كۆزۈڭنى يۇمۇپ ئاچقىچە بولغان ۋاقىت، يەنى كۆز قىرىڭ قايتىپ كەلگىچە بولغان ئازغىنا پەيت.
• «مُسْتَقِرًّا»: مۇقىم، تۇرغان، ھازىر بولغان.
• «لِيَبْلُوَنِي»: مېنى سىناش ئۈچۈن.
• «غَنِيٌّ»: باي، ھېچ كىشىنىڭ شۈكرىگە موھتاج ئەمەس.
• «كَرِيمٌ»: كەرەملىك، سېخىي.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە سۇلەيمان ئەلەيھىسسالامنىڭ ھوزۇرىدا يۈز بەرگەن ئاجايىپ بىر ۋەقەنى بايان قىلىدۇ. سۇلەيمان ئەلەيھىسسالام سەبەئ مەلىكىسىنىڭ تەختىنى ئۆزىنىڭ ھوزۇرىغا كەلتۈرۈشنى ئارزۇ قىلغاندا، كىتابتىن ئىلىمى بار بىر كىشى — ئۇ كىشى ئاللاھنىڭ ئۇلۇغ ئىسمىنى بىلگەن ئىدى — ئۇنىڭغا: «مەن ئۇ تەختنى سېنىڭ كۆزۈڭنى يۇمۇپ ئاچقىچە بولغان ۋاقىت ئىچىدە ئېلىپ كېلىمەن» دېدى. ئۇ ئاللاھقا دۇئا قىلدى، ئاللاھ تائالا ئۇنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىپ، تەختنى شامدىكى سۇلەيمان ئەلەيھىسسالامنىڭ ھوزۇرىغا كەلتۈرۈپ بەردى.

سۇلەيمان ئەلەيھىسسالام تەختنى ئۆزىنىڭ ئالدىدا مۇقىم تۇرغان ھالدا كۆرگەندە، تەۋازۇ بىلەن: «بۇ مېنىڭ پەرۋەردىگارىمنىڭ پەزلىدىن بولغان نەرسە، ئۇ مېنى سىنايدۇكى، شۈكرە قىلامدىم ياكى كۇفرىلىق قىلامدىم؟» دېدى. يەنى ئاللاھ تائالا بۇنداق ئاتالغۇلارنى بېرىش ئارقىلىق بەندىسىنى سىنايدۇكى، ئۇ نېمەت ئۈچۈن شۈكرە قىلامدۇ ياكى نېمەتنى ئىنكار قىلامدۇ؟

ئاندىن ئاللاھ تائالا مۇنداق ئېيتىدۇ: كىمكى شۈكرە قىلسا، ئۇنىڭ شۈكرىسى پەقەت ئۆزى ئۈچۈن پايدىلىق. چۈنكى شۈكرە قىلىش بەندىنى ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرىدۇ ۋە نېمەتلەرنىڭ داۋاملىشىشىغا سەۋەب بولىدۇ. كىمكى كۇفرىلىق قىلسا، يەنى نېمەتكە شۈكرە قىلمىسا، بىلسۇنكى، ئاللاھ تائالا ھېچ كىشىنىڭ شۈكرىگە موھتاج ئەمەس، ئۇ باي ۋە كەرەملىكتۇر. ئاللاھنىڭ كەرەمى شۇنداق كەڭكى، شۈكرە قىلغان ۋە كۇفرىلىق قىلغان ھەممە كىشىگە دۇنيادا رىزق بېرىدۇ، ئاخىرەتتە ئەمەللىرىگە قاراپ ھېساب ئالىدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت شۇكى، ئاللاھ تائالا بەندىسىگە نېمەت بەرگەندە، ئۇ نېمەتكە شۈكرە قىلىشى كېرەك. شۈكرە قىلىش بەندىنىڭ ئۆزى ئۈچۈن ياخشى، ئاللاھ تائالا بولسا ھەممە ئالەملەردىن بىھاجەتتۇر. شۇڭا ھەر مۇسۇلمان ئاللاھنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىگە شۈكرە قىلىشى، كۇفرىلىق ۋە نانكورلۇقتىن ساقلىنىشى لازىم. ئاللاھ تائالا بىزنى شۈكرە قىلغۇچى بەندىلىرىدىن قىلسۇن.