Аль-Анкабут сүресі — Аят 49

1. Сөздердің мағынасы:

• بَلْ (бәл): "Жоқ, керісінше" — бұрынғы айтылған пікірді жоққа шығарып, жаңа мағынаны бекітетін сөз.
• آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ (айатун баййинат): "Ашық-айқын аяттар" — яғни дәлелдері анық, күмәнсіз белгілер.
• صُدُورِ (судур): "Көкіректер, жүректер" — ішкі жан дүние, жүрек қойнауы.
• أُوتُوا الْعِلْمَ (утул-ғилм): "Ілім берілгендер" — яғни білім иелері, ғалымдар.
• يَجْحَدُ (йажхаду): "Теріске шығарады, жоққа шығарады, мойындамайды."
• الظَّالِمُونَ (аз-залимун): "Залымдар" — өздеріне зорлық жасап, әділетсіздік қылғандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда кейбір адамдардың Құранды адам қолымен жазылған нәрсе деп ойлауы мүмкін деген пікір айтылған еді. Бұл аят сол пікірді жоққа шығарады: жоқ, олай емес! Құран — мағыналары айқын, дәлелдері анық аяттар. Ол тек парақ беттерінде ғана емес, ең алдымен ілім берілген мүміндердің жүректерінде орныққан, көкіректерінде сақталған қасиетті кітап. Себебі шынайы білім иелері Құранның Аллаһ тарапынан түскен кітап екенін жүректерімен ұғынып, оны қастерлеп, қорғап жүреді. Олар үшін Құран — жан дүниелеріндегі нұр, жүректеріндегі байлық.

Ал Аллаһтың аяттарын теріске шығарып, оларды мойындамайтындар — тек өздеріне зорлық жасаған залымдар ғана. Олар шындықты біле тұра, қыңырлықпен, менмендікпен одан бас тартады. Бұл — әділетсіздіктің ең үлкен түрі, өйткені адам өзінің жаратушысының айқын белгілерін жоққа шығарып, өз басын адасушылыққа душар етеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Құран — жүректердегі нұр: Бұл аят Құранның тек жазылған мәтін емес, мүміннің жүрегінде тірі, әсерлі рухани күш екенін көрсетеді. Құранды жаттап, жүрекке сіңірген адам оның шынайы иесі болады.
• Білім — иманның тірегі: Шынайы ілім иелері Құранның шындығын терең түсінеді. Сондықтан білім үйрену, әсіресе Құранды түсіну, иманды нығайтады.
• Құранның кереметтігі: Оның мағыналарының айқындығы, жүректерге әсер етуі — оның Аллаһтан келген кітап екенінің айғағы. Бұл әрбір адамды Құранды оқуға, түсінуге және оған бойсұнуға шақырады.
• Шындықты жоққа шығару — өзіне зорлық: Аят шындықты біле тұра мойындамауды "залымдық" деп атайды. Бұл — адамның өз жанына жасаған әділетсіздігі. Ислам адамды шындыққа ашық болуға, қыңырлықтан аулақ болуға үндейді.
• Исламға деген құштарлық: Бұл аят мүміндерге Құранның жүректеріндегі орнын мақтан етіп, оны қорғауға, таратуға және одан әрі терең білім алуға ынталандырады. Құран — Аллаһтың адамзатқа деген рақымының көрінісі, оны қабылдаған жан бақытқа жетеді.