آل عمران سۈرىسى — ئايەت 112

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ: ئۇلارغا خارلىق ۋە خورلۇق چۈشۈرۈلدى، يەنى خارلىق ئۇلارغا چاپلانغان ۋە لازىملىق قىلىنغان.
• أَيْنَمَا ثُقِفُوا: قەيەردە تاپىلسا ۋە قەيەردە بولسا.
• بِحَبْلٍ مِّنَ اللَّهِ: ئاللاھ تەرەپدىن كەلگەن ئامانلىق ۋە كاپالەت (يەنى ئىسلامنى قوبۇل قىلىش ياكى زىممىيلىك ئەھدىسى).
• وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاسِ: كىشىلەر تەرەپدىن كەلگەن ئامانلىق (يەنى مۇئمىنلەر بىلەن تۈزۈلگەن ئەھدە ۋە ئامانلىق كېلىشىمى).
• وَبَاءُوا: ئۇلار قايتىپ كەلدى، يەنى ئۆزلىرىگە ئېلىپ كەلدى.
• الْمَسْكَنَةُ: مىسكىنلىك، يوقسۇللۇق ۋە مۇھتاجلىق.
• يَعْتَدُونَ: ئۇلار چېگرادىن ئېشىپ، ھەددىدىن ئاشتى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە يەھۇدىيلارنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىپ، ئۇلارغا خارلىق ۋە خورلۇقنى لازىم قىلغانلىقىنى ئېيتىدۇ. ئۇلار قەيەردە بولسا، قەيەردە تاپىلسا، خارلىق ۋە خورلۇق ئۇلارغا چاپلانغان بولۇپ، ئۇلار ھەرگىز بۇنىڭدىن قۇتۇلالمايدۇ. پەقەت ئىككى خىل ئامانلىق بىلەنلا بۇنىڭدىن مۇستەسنا بولىدۇ: بىرىنچىسى، ئاللاھ تەرەپدىن كەلگەن ئامانلىق، يەنى ئىسلام دىنىنى قوبۇل قىلىش ياكى ئىسلام دۆلىتىنىڭ ھىمايىسىدە زىممىيلىك ئەھدىسى بويىچە ياشاش؛ ئىككىنچىسى، كىشىلەر تەرەپدىن كەلگەن ئامانلىق، يەنى مۇئمىنلەر بىلەن تۈزۈلگەن ئەھدە ۋە ئامانلىق كېلىشىمى ئارقىلىق ئامان بولۇش. ئۇلار ئاللاھنىڭ غەزىپىگە ئۇچراپ، ئۇنىڭغا لايىق بولۇپ قايتتى. ئۇلارغا مىسكىنلىك ۋە مۇھتاجلىق چۈشۈرۈلدى، ئۇلار ھەمىشە يوقسۇللۇق ۋە خورلۇق ئىچىدە ياشايدۇ. بۇ ئەھۋال ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقى، پەيغەمبەرلەرنى ناھەق ئۆلتۈرگەنلىكى سەۋەبىدىن يۈز بەردى. ئۇلارنىڭ بۇ جىنايەتلەرگە جۈرئەت قىلىشىنىڭ ئاساسى ئۇلارنىڭ ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلغانلىقى ۋە ھەددىدىن ئاشقانلىقىدۇر. كىچىك گۇناھلارغا ئىسرار قىلىش ئادەمنى چوڭ گۇناھلارغا يېتەكلەيدۇ، ئۇنىڭدا داۋاملىشىش بولسا كۇفرىغا ئېلىپ بارىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنىڭ ئەمەلىگە قاراپ مۇكاپات ياكى جازا بېرىدۇ. ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقان كىشىلەر ھۆرمەت ۋە ئىززەتكە ئېرىشىدۇ، كۇفرىلىق ۋە ئاسىيلىق قىلغانلار بولسا خارلىق ۋە خورلۇققا ئۇچرايدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارغا ھەقىقىي ئىززەت ۋە ئامانلىقنى ئاتا قىلىدۇ. ئىسلامنى قوبۇل قىلغان ياكى ئىسلام دۆلىتىنىڭ ھىمايىسىدە ياشىغان كىشىلەر ئامان بولىدۇ.
• ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلىش ۋە پەيغەمبەرلەرنى ئۆلتۈرۈش قاتارلىق جىنايەتلەر ئاللاھنىڭ غەزىپىگە ۋە خارلىققا سەۋەب بولىدۇ.
• كىچىك گۇناھلارغا ئىسرار قىلىش ۋە ھەددىدىن ئېشىش ئادەمنى چوڭ گۇناھلارغا، ھەتتا كۇفرىغا ئېلىپ بارىدۇ. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان گۇناھلاردىن ساقلىنىشى ۋە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىشى كېرەك.
• بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارغا ئىبرەت بولۇپ، ئۇلار ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىگە شۈكرى قىلىشى، ئىمانىنى مۇستەھكەم تۇتۇشى ۋە ئاللاھنىڭ غەزىپىگە سەۋەب بولىدىغان ئەمەللەردىن يىراق تۇرۇشى كېرەك.