Fatir surəsi — Ayə 18

1) Bəzi sözlərin izahı:

• وِزْر (vizr): günah, yük, ağır məsuliyyət.
• وَازِرَة (vazirə): günah yükünü daşıyan şəxs, günahkar.
• مُثْقَلَة (musqələ): günahlarının ağırlığı altında əzilmiş, yükü ağır olan şəxs.
• حِمْل (himl): yük, daşınan ağırlıq — burada günahlar yükü.
• ذَا قُرْبَى (zə qurba): yaxın qohum, qohumluq əlaqəsi olan şəxs.
• تَزَكَّى (təzəkka): paklandı, təmizləndi — günahlardan və şirkdən uzaqlaşıb təmiz bir həyat sürdü.
• الْمَصِير (əl-məsir): dönüş yeri, son mənzil.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə insanlara çox mühüm bir həqiqəti çatdırır: heç kəs başqasının günahını daşımaz. Hər kəs öz əməllərinin cavabdehidir. Günahlarla yüklənmiş bir insan, qiyamət günü ən yaxın qohumundan belə kömək istəsə, heç kəs onun yükündən ən kiçik bir şeyi belə götürməz. Ata, qardaş, dost — heç biri başqasının günahını öz üzərinə götürə bilməz. Bu, Allahın ədalətinin təzahürüdür: hər kəs yalnız öz əməlinin müqabilini alacaq.

Ey Peyğəmbər, sənin xəbərdarlığın yalnız o kəslərə təsir edir ki, onlar Allahı görmədikləri halda Onun qüdrətindən qorxur, Ona qarşı dərin hörmət və ehtiram bəsləyirlər. Onlar namazlarını vaxtında, layiqincə qılır, ibadətlərini tam şəkildə yerinə yetirirlər. Bu insanlar sənin dəvətindən faydalananlardır.

Kim özünü günahlardan, şirkdən və hər cür pis əməllərdən təmizləyirsə, bilsin ki, bu təmizliyin faydası yalnız özünə qayıdır. Allahın heç bir məxluqun ibadətinə ehtiyacı yoxdur. Sən pak olmaqla öz ruhunu yüksəldirsən, öz qəlbini nurlandırırsan. Axırda hamının dönüşü Allaha olacaq və O, hər kəsi əməllərinə görə mükafatlandıracaq və ya cəzalandıracaq.

3) Dəvət və nəsihət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, əsl qurtuluş başqalarına arxalanmaqda deyil, öz əməllərimizi islah etməkdədir. Qiyamət günü heç bir qohum, heç bir dost bizim yükümüzü daşımaz. Elə isə bu gün, hələ fürsət varkən, qəlbimizi Allaha yönəldək, namazlarımızı diqqətlə qılaq, günahlardan uzaq durağ və özümüzü təmizləyək. Unutma: sənin paklığın sənə fayda verər, sənin yaxşılığın sənin üçündür. Allah heç nəyə möhtac deyil, lakin sən Ona möhtacsan. Ona görə də Onun yoluna yönəl, çünki son dönüş yalnız Onadır.