Аз-Зумар сүресі — Аят 17

1. Сөздердің мағынасы:

• اجْتَنَبُوا: аулақ болды, бойын тартты, жоламады.
• الطَّاغُوتَ: Аллаһтан басқа табынылатын нәрселердің бәрі — пұттар, бұттар, шайтан және адасушылыққа шақыратын күштер. Бұл сөз «тұғян» (шекарадан шығу, асу) түбірінен алынған және асқандықты білдіру үшін қосымша әріп қосылған.
• أَن يَعْبُدُوهَا: оларға құлшылық етуден.
• أَنَابُوا: бет бұрды, қайтты, іштей Аллаһқа жүгінді.
• الْبُشْرَىٰ: қуанышты хабар, сүйінші.
• فَبَشِّرْ عِبَادِ: құлдарыма сүйінші хабар жеткіз.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Өзіне шынайы бет бұрған адамдардың сипатын баяндайды. Олар — Аллаһтан басқа табынылатын нәрселердің бәрінен, яғни пұттардан, бұттардан, шайтанның азғыруынан және адасушылыққа шақыратын кез келген күштен бойларын аулақ ұстаған, оларға құлшылық етуден бас тартқан жандар. Олар тек қана Аллаһқа құлшылық етіп, тәубе етіп, іштерімен және сырттарымен Оған қайтқан. Міне, осындай адамдарға қуанышты хабар бар: дүние өмірінде оларға жақсы атақ, Аллаһтың жәрдемі мен тура жолға бастауы беріледі; ал ақыретте оларды Аллаһтың разылығы және Жәннаттағы мәңгілік нығмет күтіп тұр. Өлім сәтінде, қабірде және қиямет күні періштелер оларға сүйінші хабар жеткізеді.

Сондықтан Аллаһ Пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бұйырады: осы сипаттағы құлдарыма қуанышты хабар жеткіз. Олар — айтылған сөзді тыңдап, оның ішіндегі ең турасына, ең әдемісіне еретін жандар. Ал ең әдемі әрі ең тура сөз — Аллаһтың кітабы, содан кейін Пайғамбарының сүннеті. Міне, солар — Аллаһ тура жолға бастаған, ізгі амалдар мен көркем мінездерге жетектеген, салиқалы ой-парасат иелері.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһқа шынайы бет бұру — құт-берекенің кілті. Кімде-кім Аллаһтан басқаның бәрінен бойын аулақ ұстап, тек Оған құлшылық етсе, оған дүние мен ақыретте қуанышты хабар беріледі. Бұл — әрбір мұсылманның жүрегіне демеу беретін үлкен үміт.
• Тәубе есігі әрқашан ашық. Адам қанша қателессе де, Аллаһқа қайту арқылы жаңа өмір бастай алады. Ислам — үмітсіздік діні емес, керісінше, кешірім мен мейірім діні.
• Аллаһтың сүйіншісі — ең үлкен сый. Дүниедегі жақсы атақ, Аллаһтың жәрдемі, ал ақыретте Жәннат пен Аллаһтың разылығы — осының бәрі шынайы құлшылық еткен жандарға уәде етілген. Бұл — әрбір иманды жанды қуантатын хабар.
• Құран мен Сүннетті тыңдап, ең турасына еру — парасаттылық белгісі. Ислам адамды ойлануға, салыстыруға және ең дұрысын таңдауға шақырады. Бұл — діннің ақыл мен парасатқа сай келетінінің дәлелі.
• Ислам — адамды азат ететін дін. Пұттарға, шайтанға немесе кез келген жалған күшке тәуелді болудан құтылып, тек Жаратушыға ғана құлшылық ету — нағыз бостандық пен абыройдың бастауы. Осы аят әрбір адамды осы ұлы мақсатқа шақырады.