Zumar surasi — Oyat 17

Kalimalarning ma'nolari:

• اجْتَنَبُوا – yiroqlashdilar, chetlandilar.
• الطَّاغُوت – Allohdan o'zga ibodat qilinadigan har qanday narsa, shayton va butlar.
• أَنَابُوا – yuzlandilar, qaytdilar (tavba bilan Allohga).
• الْبُشْرَى – xushxabar, yaxshi bashorat.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda O'zining solih bandalarini sharaflab, ularning fazilatlarini bayon qilmoqda. Ular shunday zotlarki, butlarga va Allohdan o'zga ibodat qilinadigan har qanday narsaga (shaytonga, butlarga, avliyolarga yoki boshqa mavjudotlarga) ibodat qilishdan o'zlarini tiyganlar, ulardan yiroqlashganlar. Shuningdek, ular gunohlardan tavba qilib, chin dildan Allohga qaytganlar, Uning yagona ibodatga loyiq ekaniga iymon keltirib, butun ishlarini Uning roziligi uchun qilganlar.

Ana shunday insonlarga xushxabar bor: ular uchun dunyoda ham, oxiratda ham yaxshi natija tayyorlangan. Dunyoda ularga yaxshi nom, Allohning hidoyati va tawfiqi nasib bo'ladi, qalblariga sokinlik va orom tushadi. Oxiratda esa ular uchun Jannat, Allohning rizoligi va abadiy ne'matlar bor. Ular o'lim paytida, qabrda va Qiyomat kuni farishtalardan xushxabar eshitadilar.

So'ngra Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga murojaat qilib: "Ey Payg'ambarim! Mana shu bandalarimga xushxabar ber", deydi. Ular so'zni eshitib, eng yaxshisiga ergashadigan zotlardir. Ular Allohning kalomini (Qur'onni) va Rasulining hadislarini tinglab, eng go'zal va eng foydalisini tanlab oladilar. Alloh ularni to'g'ri yo'lga hidoyat qilgan, ularga aql-idrok va to'g'ri fahm-farosat bergan. Aynan ular haqiqiy aql egalaridir, chunki ular o'z aqllarini haq yo'lida ishlatib, dunyo va oxirat saodatini qo'lga kiritganlar.

Foydalar:

1. Islomda eng buyuk fazilat – Allohdan o'zga narsalarga ibodat qilishdan saqlanish va tavba bilan Allohga qaytishdir. Bu insonni dunyo va oxiratda baxtiyor qiladi.
2. Alloh taolo O'z bandalariga rahmli bo'lib, ularni xushxabar bilan siylaydi. Bu mo'minlarning qalbiga taskin beradi va ularni sabr-qanoatga chorlaydi.
3. Qur'on va Sunnatni tinglab, eng yaxshisiga amal qilish – aqlning belgisi. Islom aql-idrokni ulug'laydi va insonni to'g'ri tanlov qilishga undaydi.
4. Bu oyat musulmonlarga umid baxsh etadi: gunoh qilgan bo'lsa ham, tavba qilib, Allohga qaytsa, kechirilishi va Jannatga kirishi mumkin. Allohning rahmati kengdir.