Zumar surasi — Oyat 18

Kalimalarning ma'nolari:

• يستمعون (yastami'un): tinglaydilar, quloq soladilar.
• القول (al-qavl): so'z, gap.
• فيتبعون (fayattabi'un): ergashadilar, amal qiladilar.
• أحسنه (ahsana): uning eng yaxshisi, eng go'zali.
• هداهم (hadahum): ularni hidoyat qildi, to'g'ri yo'lga boshladi.
• أولو الألباب (ulul-albab): sog'lom aql egalari, donishmandlar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo bandalarining eng yaxshi fazilatlaridan birini bayon qilmoqda. Ular har qanday so'zni tinglaydilar, lekin shunchaki tinglab qolmaydilar, balki eng yaxshisini tanlab, unga ergashadilar. Ular so'zlarni o'lchab, yaxshisini yomondan ajratadilar va eng foydalisini amalga oshiradilar. Eng yaxshi so'z — bu Allohning kalomi Qur'on va Uning Rasuli sollallohu alayhi vasallamning hadislaridir. Bu kishilar o'zlariga aytilgan har bir nasihatni eshitib, undan eng go'zalini olib, hayotlarida qo'llaydilar.

Bunday insonlar haqida Alloh taolo ularni O'zi hidoyat qilganini, ya'ni ularni to'g'ri yo'lga boshlaganini xabar qilmoqda. Ular haqiqiy aql egalaridir, chunki aqlning eng oliy ko'rinishi — bu yaxshini yomondan ajrata olish va eng yaxshisiga amal qilishdir. Ular nafaqat aqliy jihatdan yetuk, balki qalblari bilan ham Allohga yuzlanib, Uning roziligini izlaydilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

• Har bir so'zni tinglashdan oldin uni o'lchab, yaxshisini tanlash — aqlning belgisidir. Musulmon kishi har qanday gapni qabul qilmaydi, balki eng to'g'risini izlaydi.
• Qur'on va Payg'ambarimizning so'zlari eng yaxshi so'zlardir, shuning uchun ularga amal qilish har bir mo'minning vazifasidir.
• Alloh taolo O'z bandalarini hidoyat qilishni va'da qilgan, agar ular haqiqatni izlab, yaxshisini tanlasalar. Bu bizni ilm olishga, o'rganishga va har bir masalada eng to'g'ri yo'lni izlashga undaydi.
• Sog'lom aql egasi bo'lish — bu shunchaki bilimga ega bo'lish emas, balki olingan bilimni to'g'ri ishlatib, yaxshi amallar qilishdir. Bu oyat bizni har bir ishda o'ylab, maslahat olib, eng yaxshi yo'lni tanlashga chorlaydi.