Zumar surasi — Oyat 41

Kalimalarning ma’nolari:

• الْكِتَابَ – Qur’oni Karim.
• بِالْحَقِّ – haq va adolat bilan, xato va botildan xoli holda.
• اهْتَدَى – to‘g‘ri yo‘lni topib, unga ergashdi.
• ضَلَّ – haq yo‘ldan adashdi, noto‘g‘ri yo‘lga yuzlandi.
• وَكِيلٍ – ustidan nazorat qiluvchi, ishlarini boshqaruvchi va majburlovchi.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Albatta, Biz sizga Qur’onni butun insoniyat uchun haq ila nozil qildik. Bu kitob insonlarni zulmatdan yorug‘likka, adashganlikdan hidoyatga olib chiqish uchun kelgan. Undagi xabarlar ham, hukmlar ham haqdir; unda hech qanday yolg‘on yoki noto‘g‘ri narsa yo‘q.

Kim mana shu Qur’onning nuri bilan hidoyat topsa, uning hidoyati faqat o‘z foydasiga bo‘ladi. Chunki u o‘z nafsini yaxshilaydi, o‘z hayotini go‘zallashtiradi va o‘z qilgan yaxshi amallari evaziga ajr oladi. Alloh taolo bandalarining hidoyatiga muhtoj emas; U behojat va g‘aniydir.

Kim ham haq yo‘lidan adashsa, uning adashishi faqat o‘z zarariga bo‘ladi. U o‘ziga o‘zi zulm qiladi, o‘z qilgan gunohlari evaziga jazolanadi. Uning adashishi Allohga hech qanday zarar yetkaza olmaydi.

Ey Rasul! Siz ularning ustidan nazorat qiluvchi emassiz. Sizning vazifangiz ularni majburlash, amallarini hisobga olish yoki ularni hidoyatga zo‘rlab yetaklash emas. Sizning vazifangiz faqat Allohning amrini yetkazish, Qur’onni o‘qib eshittirish va odamlarni to‘g‘ri yo‘lga chaqirishdir. Hidoyat berish esa faqat Allohning qo‘lidadir.

Foydalar:

1. Qur’on butun insoniyat uchun nozil qilingan umuminsoniy kitobdir. U faqat bir qavm yoki bir zamonga emas, balki barcha odamlarga qaratilgan.
2. Har bir inson o‘z amali uchun o‘zi mas’uldir. Hidoyat ham, adashish ham shaxsiy javobgarlikni talab qiladi.
3. Payg‘ambar alayhissalomning vazifasi yetkazishdir; natija esa Allohning irodasiga bog‘liq. Bu esa diniy da’vatda yumshoqlik va sabr-toqatni o‘rgatadi.
4. Islomda majburlash yo‘q. Har kim o‘z ixtiyori bilan hidoyatni qabul qiladi yoki rad etadi. Bu esa insonning izzat-ikromi va erkinligini e’zozlaydi.
5. Alloh taolo behojatdir. Bizning ibodatlarimiz, toat-ibodatlarimiz Uning uchun emas, balki o‘zimiz uchun foydalidir. Bu esa bizni ixlos bilan amal qilishga undaydi.