Аль-Фатх сүрөсү — Аят 11

1. Кээ бир сөздөрдүн мааниси:

• الْمُخَلَّفُونَ: артта калтырылгандар, калгандар — согушка же сапарга чыгуудан артта калган адамдар.
• الْأَعْرَابِ: чөлдө жашаган арабдар, көчмөн арабдар.
• شَغَلَتْنَا: бизди алек кылды, бизди кармап койду.
• فَاسْتَغْفِرْ لَنَا: биз үчүн кечирим сура.
• بِأَلْسِنَتِهِم: тилдери менен (сырткы түрдө).
• مَا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ: жүрөктөрүндө жок нерсени.
• يَمْلِكُ: ээлик кылат, күчү жетет, тосо алат.
• ضَرًّا: зыян, жамандык.
• نَفْعًا: пайда, жакшылык.
• خَبِيرًا: кабардар, билүүчү, эч нерсе жашыруун калбаган.

1. Түшүндүрмө:

Оо, пайгамбар, сен Меккеге сапарга чыкканда, кээ бир көчмөн арабдардан чогуу жүрүүнү сурадың, бирок алар коркоктук кылып, артта калышты. Эми сен кайтып келгениңде, алар сага келип: «Бизди мал-мүлкүбүз жана үй-бүлөбүз алек кылды, ошондуктан сапарга чыга албадык. Эми биз үчүн Аллахтан кечирим сурап кой», — деп айтышат. Бирок алар муну жөн гана тилдери менен айтышат, жүрөктөрүндө буга чындап ишенишпейт, чындап өкүнүшпейт жана тообо кылышпайт. Алар пайгамбардын кечирим сурашы аларга пайда берет деп ойлошот, бирок алардын ниети таза эмес.

Ошондо Аллах аларга мындай деп жооп берүүнү буйруйт: «Эгер Аллах силерге зыян келтирүүнү кааласа же пайда берүүнү кааласа, ким Анын алдында силерди коргой алат? Ким Анын чечимин өзгөртө алат? Эч ким!» Демек, пайгамбардын кечирим сурашы же сурабашы Аллахтын эркине тоскоол боло албайт. Аллах силердин ичиңердеги жашыруун ойлоруңарды, ниеттериңерди жана кылган иштериңерди толук билет. Силердин сырткы түрдөгү кечирим сурооңор Аны алдай албайт, анткени Ал силердин чындыкты айтып жатасыңарбы же жокпу — баарын жакшы билет.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамдардын ички дүйнөсүн, жүрөгүндөгү ниеттерин толук билет. Ошондуктан адам сырткы түрдө гана жакшы көрүнүп, ичинен башка нерсени ойлобошу керек. Чын ыйман — жүрөк менен тилдин биримдигинде.
• Дүйнөлүк мал-мүлк жана үй-бүлө пенде үчүн сыноо. Аларды жөн көрсөтүп, Аллахтын буйруктарын аткаруудан качуу туура эмес.
• Аллахтын эркине эч ким тоскоол боло албайт. Пайгамбардын да, башкалардын да кечирим сурашы Аллахтын чечимин өзгөртпөйт. Кечирим жана жардам чын жүрөктөн тообо кылуу менен гана келет.
• Ислам дини адамды чынчылдыкка, жүрөктөгү менен тилдегинин шайкеш болушуна чакырат. Эки жүздүүлүк жана лицемерие — ыйманга зыяндуу нерсе.
• Аллахтын кең пейилдиги жана ырайымы ар дайым пенделер үчүн ачык. Ким чын жүрөктөн тообо кылып, Ага кайтса, Аллах кечирет. Бул аят бизди Аллахка чын ыкластан кайтууга, жүрөгүбүздү тазалоого жана Анын буйруктарын аткарууга чакырат.