مائدہ سۈرىسى — ئايەت 110

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• "ئەييەدتتۇكە" — قۇۋۋەتلىدىم، قوللىدىم.
• "رۇھۇل قۇدۇس" — جىبرىئىل ئەلەيھىسسالام.
• "مەھد" — بۆشۈك، يەنى بوۋاقلىق چېغى.
• "كەھلان" — ئوتتۇرا ياش، يەنى چوڭ بولغان چاغ.
• "ئەكمەھ" — تۇغۇلۇشتىن ئەما بولغان كىشى.
• "ئەبرەس" — بەدەنلىرى ئاق چېكىتلىك كېسەللىككە گىرىپتار بولغان كىشى.
• "كەفەفتۇ" — توسۇپ قويدۇم، مەنئى قىلدىم.

1. بۇ ئايەتنىڭ تەپسىرى:

قىيامەت كۈنى ئاللاھ تەئالا ئىيسا ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ: "ئەي مەريەم ئوغلى ئىيسا! ساڭا ۋە ئاناڭغا بەرگەن نېمىتىمنى ئەسلىگىن" دەيدۇ. بۇ يەردە ئاللاھ تەئالا ئىيسا ئەلەيھىسسالامغا ئاتا قىلغان ئۇلۇغ نېمەتلەرنى ۋە ئۇنىڭ ئانىسى مەريەمگە بەرگەن ئىنئاملىرىنى ئەسلىتىدۇ. ئاللاھ ئىيسانى ئاتىسىز ياراتقان، ئانىسى مەريەمنى زامانىسىدىكى ئاياللارنىڭ ئۈستىگە تاللىغان ۋە ئۇنىڭغا قىلىنغان تۆھمەتلەردىن پاكلىغان ئىدى.

ئاللاھ تەئالا ئىيسا ئەلەيھىسسالامغا بەرگەن نېمەتلەرنىڭ بىرى: ئۇنى جىبرىئىل ئەلەيھىسسالام بىلەن قۇۋۋەتلەپ، بوۋاق ۋاقتىدا بۆشۈكتە تۇرۇپلا كىشىلەرگە سۆزلەش، شۇنداقلا چوڭ بولغاندا ئاللاھنىڭ ۋەھىيىسى بىلەن كىشىلەرنى تەۋھىدكە چاقىرىش قابىلىيىتىنى بەرگەنلىكىدۇر.

يەنە بىر نېمەت: ئاللاھ ئۇنىڭغا يېزىق-خەت سەنئىتىنى ئۆگەتكەن، چۈشىنىش ۋە ئىدراك قابىلىيىتىنى ئاتا قىلغان، مۇسا ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان تەۋراتنى ۋە ئۇنىڭغا نازىل قىلىنغان ئىنجىلنى ئۆگەتكەن. شۇنىڭ بىلەن بىرگە شەرىئەتنىڭ سىرلىرىنى، پايدىلىرىنى ۋە ھېكمەتلىرىنى بىلدۈرگەن.

يەنە بىر نېمەت: ئىيسا ئەلەيھىسسالام لايدىن قۇشنىڭ شەكلىنى ياساپ، ئۇنىڭغا پۈۋلەپ، ئاللاھنىڭ ئىزنى بىلەن ئۇ ھەقىقىي قۇش بولۇپ ئۇچىدىغان ئىدى. يەنە تۇغۇلۇشتىن ئەما بولغان كىشىنى ئاللاھنىڭ ئىزنى بىلەن ساقايتىپ كۆزىنى ئاچىدىغان، بەدەنلىرى ئاق چېكىتلىك كېسەللىككە گىرىپتار بولغان كىشىنى ساقايتىپ تېرىسىنى ساغلام قىلىدىغان ئىدى. يەنە ئاللاھقا دۇئا قىلىپ ئۆلۈكلەرنى تىرىلدۈرۈپ، ئۇلارنىڭ قەبرىلىرىدىن تىرىك ھالدا چىقىشىغا سەۋەب بولىدىغان ئىدى. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە ئىزنى بىلەن بولۇپ، ئىيسا ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەرلىكىنى قوللايدىغان ئوچۇق مۆجىزىلەر ئىدى.

ئاندىن ئاللاھ تەئالا ئىيسا ئەلەيھىسسالامغا يەنە بىر نېمىتىنى ئەسلىتىدۇ: ئۇ بنى ئىسرائىلگە ئوچۇق مۆجىزىلەر بىلەن كەلگەندە، ئۇلار ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولغاندا، ئاللاھ ئۇلارنى ئۇنىڭدىن توسۇپ قويدى. ئۇلارنىڭ كاپىر بولغانلىرى: "ئىيسا ئېلىپ كەلگەن بۇ ئوچۇق مۆجىزىلەر پەقەت روشەن سېھىردۇر" دېدى.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تەئالا ئۆز پەيغەمبەرلىرىگە ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلە-تەۋەلىرىگە ئىنئام قىلغان نېمەتلەرنى ئەسلىتىدۇ، بۇ ئۇلارنىڭ شۈكرى قىلىشى ۋە ئاللاھقا بولغان ئىخلاسىنى ئاشۇرىدۇ.
• ئىيسا ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىلىرى ئاللاھنىڭ ئىزنى ۋە ئىرادىسى بىلەن بولغانلىقى ئۈچۈن، بۇ ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ چەكسىز ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئاللاھ تەئالا ئۆز پەيغەمبەرلىرىنى دۈشمەنلىرىنىڭ شەررىدىن قوغدايدۇ، بۇ ئاللاھقا تاۋەككۈل قىلغان مۇئمىنلەرگە ئۈمىد ۋە ئىشەنچ بېغىشلايدۇ.
• كاپىرلارنىڭ ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىپ، مۆجىزىلەرنى سېھىر دەپ ئاتىشى ئۇلارنىڭ قەلبىنىڭ قاتتىقلىقىنى ۋە ھەقىقەتكە قارشى تۇرۇشىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ بىزگە ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشنىڭ مۇھىملىقىنى ئەسلىتىدۇ.
• ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىنى ئەسلىش ۋە شۈكرى قىلىش مۇئمىننىڭ ئاللاھقا بولغان مۇھەببىتىنى ۋە ئىمانىنى كۈچەيتىدۇ، بۇ ئىسلام دىنىنىڭ گۈزەللىكىنى ۋە قۇرئان كەرىمنىڭ ھېكمەتلىك تەلىماتلىرىنى نامايان قىلىدۇ.