مائدہ سۈرىسى — ئايەت 109

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «يَوْمَ يَجْمَعُ اللَّهُ الرُّسُلَ»: ئاللاھ تائالا پەيغەمبەرلەرنى جەم قىلىدىغان كۈن، يەنى قىيامەت كۈنى.
• «مَاذَا أُجِبْتُمْ»: سىلەرگە (پەيغەمبەرلەرگە) ئۈممەتلىرىڭلار قانداق جاۋاب بەردى؟ دېگەن مەنىدە.
• «لَا عِلْمَ لَنَا»: بىزنىڭ ھېچقانداق ئىلىمىمىز يوق، دېگەن مەنىدە.
• «عَلَّامُ الْغُيُوبِ»: يوشۇرۇن ئىشلارنى ئەڭ ياخشى بىلگۈچى، ھەممە يوشۇرۇن نەرسىلەرنى بىلگۈچى دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى ئىنسانلار! قىيامەت كۈنىنى ئەسلىڭلار. ئۇ كۈندە ئاللاھ تائالا بارلىق پەيغەمبەرلەرنى جەم قىلىپ، ئۇلاردىن: «سىلەر ئۈممەتلىرىڭلارنى ئاللاھقا بىرلىككە چاقىرغاندا، ئۇلار سىلەرگە قانداق جاۋاب بەردى؟» دەپ سورايدۇ. بۇ سوئال ئۈممەتلەرگە ھۆججەت قىلىش ئۈچۈن سورىلىدۇ. پەيغەمبەرلەر جاۋابنى ئاللاھقا تاپشۇرۇپ: «بىزنىڭ ھېچقانداق ئىلىمىمىز يوق، پەقەت سەنلا بىلىسەن. بىز ئىنسانلارنىڭ ئىچىدە يوشۇرۇن نەرسىلەرنى، شۇنداقلا بىز ئۆلگەندىن كېيىن ئۇلارنىڭ قىلغان ئىشلىرىنى بىلمەيمىز. سەن ھەممە يوشۇرۇن ئىشلارنى بىلگۈچىسەن» دەيدۇ. ئۇلارنىڭ بۇ جاۋابى ئۆزلىرىنىڭ ئىلمىنىڭ چەكلىك ئىكەنلىكىنى، ھەممە ئىشنىڭ ئىلمى پەقەت ئاللاھقا خاس ئىكەنلىكىنى ئىقرار قىلغانلىقىدۇر.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالانىڭ ھەممە يوشۇرۇن ئىشلارنى بىلگۈچى ئىكەنلىكىنى چۈشىنىپ، ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلىش ۋە ئۇنىڭدىن قورقۇش لازىم.
• پەيغەمبەرلەرنىڭمۇ ئۆز ئىلمىنىڭ چەكلىك ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلغانلىقى، بىزنىڭمۇ ئىلىمىمىزنىڭ چەكلىك ئىكەنلىكىنى، ھەممە ئىشنى پەقەت ئاللاھ بىلىدىغانلىقىنى ئېتىراپ قىلىشىمىز كېرەكلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• قىيامەت كۈنىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى، ئۇ كۈندە ھەممە ئادەمنىڭ ھېساب بېرىدىغانلىقىنى ئەسلىتىدۇ. بۇ بىزنى ياخشى ئەمەللەر قىلىشقا ۋە يامان ئىشلاردىن ساقلىنىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئاللاھ تائالانىڭ ئادىللىقى ۋە ھېكمىتىنى كۆرسىتىدۇ: ئۇ پەيغەمبەرلەرنى گۇۋاھ قىلىپ، ئۈممەتلەرگە ھۆججەت قىلىدۇ، ھېچكىمگە زۇلۇم قىلمايدۇ.
• ئىسلام دىنىنىڭ ئىلمىي ۋە ئەقلىي ئاساسقا قۇرۇلغانلىقىنى، ئىنساننىڭ ئۆزىنىڭ چەكلىك ئىكەنلىكىنى تونۇپ، ئاللاھقا بولغان ئېھتىياجىنى ھېس قىلىشىنى ئۆگىتىدۇ. بۇ ئىسلام ۋە قۇرئانغا بولغان مۇھەببەتنى ئاشۇرىدۇ.