مائدہ سۈرىسى — ئايەت 12

1) مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• مِيثَاق: ئەھدە، پۇختا كېلىشىم، ۋەدە.
• نَقِيب: قەۋمنىڭ ئىشلىرىنى تەكشۈرۈپ، ئۇلارغا مەسئۇل بولىدىغان باشلىق، كاپالەتچى.
• عَزَّرْتُمُوهُمْ: ئۇلارنى ئۇلۇغلىدىڭلار، ھۆرمەت قىلدىڭلار، ياردەم بەردىڭلار.
• أَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا: ياخشى يوللاردا مال-مۈلۈك ئىنفاق قىلىپ، ئاللاھقا قەرز بەردىڭلار (يەنى ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلدىڭلار).
• لَأُكَفِّرَنَّ: چوقۇم ئۆچۈرىمەن، يوق قىلىمەن.
• سَوَاءَ السَّبِيلِ: توغرا يولنىڭ ئوتتۇرىسى، ھەق يول.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بەنى ئىسرائىلغا پۇختا ئەھدە ئالغانلىقىنى ۋە ئۇلارنىڭ ئىچىدىن ئون ئىككى نەپەر باشلىق تەيىنلىگەنلىكىنى بىلدۈردى. بۇ باشلىقلار ھەر بىر قەبىلە ئۈچۈن مەسئۇل بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئىشلىرىنى نازارەت قىلىپ، ئەھدە-پەيمانغا ئەمەل قىلىشقا كاپالەتلىك قىلاتتى. ئاندىن ئاللاھ تائالا ئۇلارغا خىتاب قىلىپ: «مەن ھەقىقەتەن سىلەر بىلەن بىللە، سىلەرگە ياردەم بېرىمەن ۋە قوغدايمەن. ئەگەر سىلەر نامازنى تولۇق ئوقۇساڭلار، زاكاتنى (مالىڭلارنىڭ زېكاتىنى) ئەھلىگە بەرسەڭلار، مېنىڭ پەيغەمبەرلىرىمنىڭ ھەممىسىگە ئىمان كەلتۈرۈپ، ئۇلارنى ئۇلۇغلىساڭلار ۋە ياردەم بەرسەڭلار، ئاللاھ يولىدا ياخشى نىيەت بىلەن مال-مۈلۈك ئىنفاق قىلساڭلار، ئەلۋەتتە سىلەرنىڭ گۇناھلىرىڭلارنى ئۆچۈرىمەن ۋە سىلەرنى ئاستىدىن دەريالار ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرگۈزىمەن» دېدى. كىمكى بۇ ئەھدە-پەيماندىن كېيىن ئىنكار قىلىپ كاپىر بولسا، ئۇ ھەقىقەتەن توغرا يولدىن ئېزىپ، ھەق يولنى يوقىتىپ قويغان بولىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرى بىلەن ئەھدە-پەيمان ئالغاندا، ئۇنىڭغا ۋەپا قىلىش لازىملىقىنى، ئەھدىگە خىيانەت قىلىشنىڭ ھەقىقىي زىيان ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ.
• ناماز ئوقۇش، زاكات بېرىش، پەيغەمبەرلەرگە ئىمان كەلتۈرۈش ۋە ئۇلارنى قوللاش، ئاللاھ يولىدا ئىنفاق قىلىش قاتارلىق ئەمەللەر ئىنساننىڭ گۇناھلىرىنىڭ ئۆچۈرۈلۈشىگە ۋە جەننەتكە كىرىشىگە سەۋەب بولىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ياخشىلىققا، ئىتتىپاقلىققا، ئۆز-ئارا ياردەم بېرىشكە ۋە ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئەھدىگە ۋاپا قىلىش ۋە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنلاش ئىنساننى ھەق يولدا مۇقىم تۇرغۇزىدۇ؛ ئەھدىنى بۇزۇش بولسا ئازغۇنلۇققا ۋە زىيانغا ئېلىپ بارىدۇ.
• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرگە ئۈمىد بېغىشلايدۇ: ئاللاھ تائالا ئۆز ۋەدىسىنى ئەمەلگە ئاشۇرغۇچىدۇر، ئەگەر بەندىلەر ئىخلاس بىلەن ئەمەل قىلسا، ئاللاھ ئۇلارنىڭ گۇناھلىرىنى كەچۈرۈپ، ئۇلارنى جەننەت بىلەن مۇكاپاتلايدۇ.