Voqia surasi — Oyat 96

Kalimalarning ma'nolari:

• "Fasabbih" – Bas, tasbeh ayt, poklab yod et.
• "Bismi rabbika" – Rabbingning nomi bilan (yoki Rabbing nomini).
• "Al-'Azim" – Buyuk, ulug', har narsadan yuksak.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga va ummatiga qaratilgan buyruqni bayon qilmoqda: "Bas, sen buyuk Rabbingning nomini tasbeh bilan poklagin, ulug'lagin va har qanday nuqsondan, kamchilikdan, shirkdan va nodonlarning behuda so'zlaridan pok deb bilgin."

Bu buyruq, avvalo, kofirlar va mushriklarning Allohga nisbatan aytadigan yolg'on va bo'hton so'zlaridan yuz o'girishni, ular bilan bahslashib o'z vaqtini behuda sarf qilmaslikni, balki butun diqqat-e'tiborni Allohning buyukligini ulug'lashga, Uning nomini poklab yod etishga qaratishni anglatadi. Chunki Alloh taolo ularning aytganlaridan mutlaqo pok va beniyozdir.

Shuningdek, bu oyat mo'minlarga dunyo ishlariga berilib ketmasdan, oxirat uchun amal qilishni, ibodat va duoda Allohning buyuk ismini zikr qilishni o'rgatadi. "Tasbeh" – bu Allohni har qanday kamchilikdan, tengdosh va o'xshashdan pok deb e'tirof etishdir. "Bismi rabbika" – ya'ni Rabbingning nomini ulug'lab, "Subhanalloh" deb aytishdir. "Al-'Azim" – Uning buyukligi, qudrati va saltanati cheksiz ekanini ta'kidlaydi.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo'minlarga har qanday qiyinchilik va og'ir vaziyatlarda Allohning buyukligini yodga olib, tasbeh aytish orqali ruhiy taskin topishni o'rgatadi. Bu inson qalbini sokinlik va xotirjamlikka to'ldiradi.
• Allohning nomini poklab zikr qilish – insonni mag'rurlikdan, kibrdan va gunohlardan saqlaydigan eng go'zal amaldir. Chunki kim Allohning buyukligini tan olsa, o'zini kamsitadi va Unga itoat qiladi.
• Bu oyat musulmonlarga behuda munozara va janjallardan voz kechib, o'z vaqtini Allohning zikri va ibodati bilan o'tkazishni o'rgatadi. Bu esa dunyo va oxirat saodatiga erishishning kalitidir.
• "Tasbeh" – bu mo'minning har bir nafasida Alloh bilan bog'liqligini mustahkamlaydigan, uni gunohlardan poklaydigan va jannatga yetaklaydigan ulkan ibodatdir. Payg'ambarimiz (s.a.v.) bu amalni "Rahmonning sevimli so'zlari" deb ta'riflaganlar.