Jum'a surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma’nolari:

• Qudiyat as-solat: Namoz tugatilgach, ya’ni Juma namozidan forig‘ bo‘lingach.
• Fantashiru: Yer yuziga tarqaling, turli tomonga ketib, o‘z ishlaringiz bilan mashg‘ul bo‘ling.
• Fadlillah: Allohning fazli, ya’ni rizq-u ro‘z, halol kasb va ilm talab qilish.
• Tuflihu: Dunyo va oxirat yaxshiliklariga erishasiz, najot topasiz.

Tafsir:

Juma namozi va xutba tugagach, Alloh sizlarga yer yuzida tarqalishga, halol rizq izlab, o‘z ehtiyojlaringizni qondirishga izn beradi. Namozdan so‘ng dunyo ishlariga sho‘ng‘ib ketish man etilmaydi, balki halol kasb-hunar va tijorat orqali Allohning fazlidan (rizqidan) izlash buyuriladi. Shu bilan birga, rizq talab qilish paytida ham Allohni ko‘p zikr qilish, Uning buyruqlarini yodda tutish va dilni Uning zikridan g‘ofil qilmaslik lozim. Chunki rizq izlash dunyo ishi, ammo Allohni zikr qilish oxirat ishidir. Bu ikki ishni birlashtirish — dunyo va oxirat saodatiga erishishning kalitidir. Kim namozdan keyin halol rizq izlab, yuragida Alloh zikrini saqlasa, u haqiqiy falohga (muvaffaqiyatga) erishadi.

Foydalar:

• Ushbu oyat Islom dinining dunyo va oxiratni birlashtirgan mukammal ta’limotini ko‘rsatadi. Dinda dunyodan butunlay yuz o‘girish yo‘q, balki halol mehnat qilib, oilani boqish ham ibodatdir.
• Namozdan keyin ishga ketish, rizq izlash — Allohning amriga itoatdir. Bu musulmonning dangasa bo‘lmasligini, faol va mehnatsevar bo‘lishini talab qiladi.
• Har qanday ishda, hatto bozor va do‘konda ham Allohni eslash — insonni gunohdan saqlaydi va qalbini poklaydi.
• Ushbu oyat musulmonlarga islom dini faqat ibodatdan iborat emas, balki hayotning barcha jabhalarini qamrab olganini o‘rgatadi. Kim shu ko‘rsatmalarga amal qilsa, dunyoda ham, oxiratda ham baxtli bo‘ladi.