Сураи Аль-Джумуа — Оят 2

1. Маънои калимаҳои мушкили оят:

• الْأُمِّيِّينَ: мардуми бесавод, ки намехонанд ва наменависанд; дар ин ҷо мақсуд арабҳои замони ҷоҳилият аст.
• بَعَثَ: фиристод, барангезонд.
• يَتْلُو: мехонад, тиловат мекунад.
• يُزَكِّيهِمْ: пок месозад, аз олудагиҳо тоза мекунад.
• الْحِكْمَةَ: ҳикмат, суннат ва шаръият.
• ضَلَالٍ مُّبِينٍ: гумроҳии ошкор ва равшан.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол он Зотест, ки ба сӯи арабҳои бесавод — мардуме, ки на китоб доштанд ва на паёми осмонӣ — Паёмбаре аз худи онҳо фиристод. Ин Паёмбар Муҳаммад (с) аст, ки аз ҳамон қавм ва ҳамон насл аст, то суханашро бифаҳманд ва ба ӯ пайравӣ кунанд. Ӯ оёти Худоро бар онҳо мехонад, дилҳояшонро аз бутпарастӣ ва эътиқодҳои ботил пок месозад, ахлоқашонро аз разолатҳо тоза мекунад ва ба онҳо Қуръон ва ҳикмат — яъне суннат ва аҳкоми шариат — меомӯзонад. Ҳол он ки онҳо пеш аз фиристодани ин Паёмбар дар гумроҳии ошкор буданд: бутҳоро мепарастиданд, хун мерехтанд ва пайванди хешовандӣ мебуриданд. Пас Худо бо раҳмати худ онҳоро аз торикӣ ба рӯшноӣ овард ва ба роҳи рост ҳидоят кард.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва мардумро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Худованд Паёмбарашро аз худи мардум фиристод, то суханаш ба дилашон наздик бошад ва аз ӯ пайравӣ кардан осон гардад.
• Ислом дини поксозӣ аст: дилро аз ширк, забонро аз дурӯғ ва рафторро аз бадӣ тоза мекунад.
• Қуръон ва суннат ду сарчашмаи дониш ва ҳидоятанд; ҳар кас ба онҳо часпад, роҳи дурустро меёбад.
• Ҳеҷ кас бо гузаштаи торики худ аз раҳмати Худо маҳрум нест; ҳамон қавми гумроҳ тавассути ин Паёмбар ба беҳтарин уммат табдил ёфтанд.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки дониш ва тарбият якҷоя заруранд: олим бояд дилро пок кунад ва амалро ислоҳ намояд.
• Худо ҳаким аст дар интихоби Паёмбар ва фиристодани паём; ҳикмати Ӯ дар ҳар амр ҷорӣ аст ва банда бояд таслим шавад.