Qalam surasi — Oyat 42

Kalimalarning ma'nolari:

• "Yum kushifa an saq" – Bu yerda "saq" so'zi qiyinchilik, og'irlik va dahshat ma'nosini bildiradi. Ba'zi ulamolar bu so'zni Allohning azamati va ulug'vorligi sifatida tushuntirganlar.
• "Yud'avna ilas-sujud" – Ular sajdaga chaqiriladilar.
• "Fala yastati'un" – Ular buni qilishga qodir bo'lmaydilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Qiyomat kunidagi dahshatli manzarani bayon qilmoqda. O'sha kunda ishlar juda og'irlashadi, vaziyat nihoyatda qiyin va dahshatli bo'ladi. Alloh taolo bandalari o'rtasida hukm chiqarish uchun o'zining buyuk azamati bilan keladi. O'sha kunda barcha insonlar sajdaga chaqiriladi. Mo'minlar Allohning buyrug'iga bo'ysunib, sajdaga egiladilar va bu bilan ularning iymonlari yanada zohir bo'ladi. Ammo kofirlar va munofiqlar – ular dunyoda riyo va ko'z-ko'z uchun sajda qilgan edilar, o'sha kunda esa sajda qilishga qodir bo'lmaydilar. Ularning orqa umurtqalari bir bo'lakka aylanib qoladi, egilmaydi. Bu ular uchun eng katta xorlik va azobdir – ular sajda qilishni xohlaydilar, lekin qila olmaydilar. Bu holat ularning dunyodagi riyokorliklarining jazosidir.

Foydalar:

• Bu oyat musulmonlarga Alloh taologa ixlos bilan ibodat qilishni o'rgatadi. Sajda – bu bandaning Allohga eng yaqin bo'lgan holatidir. Kimki dunyoda ixlos bilan sajda qilsa, oxiratda ham sajda qilish nasib etiladi.
• Qiyomat kunining dahshatlaridan qo'rqish va unga tayyorgarlik ko'rish – har bir mo'minning vazifasidir. Bu oyat bizni har bir amalimizda, ayniqsa ibodatlarimizda, riyodan saqlanishga undaydi.
• Alloh taoloning rahmati va fazli bilan mo'minlar oxiratda sajda qilish sharafiga muyassar bo'ladilar. Bu ular uchun ulkan baxt va saodatdir.