سوره اعراف — آیه 150

معانی کلمات:

• أَسِفًا: بسیار غمگین و اندوهناک.
• بِئْسَمَا: چه بد است چیزی که...
• خَلَفْتُمُونِی: جانشین من شدید و بعد از من عمل کردید.
• أَعَجِلْتُمْ: آیا شتاب کردید و پیشی گرفتید؟
• أَلْقَی الْأَلْوَاحَ: لوحهای تورات را بر زمین انداخت.
• اسْتَضْعَفُونِی: مرا ناتوان و ضعیف شمردند و خوارم کردند.
• لَا تُشْمِتْ: دشمنان را به من شاد و خشنود نکن.

تفسیر آیه:

هنگامی که موسی علیهالسلام از میعادگاه طور به سوی قوم خود بازگشت، در حالی که از نافرمانی و گمراهی آنان سخت خشمگین و اندوهناک بود، خطاب به آنان فرمود: «چه بد جانشینانی برای من بودید! بعد از رفتن من، چه عمل زشتی انجام دادید و راه گمراهی را در پیش گرفتید. آیا در امر پروردگارتان عجله کردید و پیش از رسیدن زمان promised وعده، به عبادت گوساله روی آوردید؟» سپس موسی از شدت خشم و ناراحتی، لوحهای تورات را که حاوی دستورات الهی بود بر زمین افکند و سر و موی سر برادرش هارون را گرفت و به سوی خود کشید؛ زیرا هارون به عنوان جانشین او نتوانسته بود بهخوبی جلوی گمراهی قوم را بگیرد. هارون در پاسخ، با لحنی مهربانانه و برای جلب محبت برادرش گفت: «ای پسر مادرم! این قوم مرا ضعیف و ناتوان شمردند و نزدیک بود مرا به قتل برسانند. پس مرا آنچنان مجازات مکن که دشمنان از این کار شاد شوند و مرا در شمار ستمکارانی که به عبادت گوساله پرداختند قرار مده.»

فواید و پیامهای آیه:

• خشم و غضب به خاطر دین خدا و نافرمانی او، امری پسندیده و نشانه غیرت دینی است، به شرط آنکه در چارچوب شرع باشد.
• رهبر و پیشوا باید در برابر انحراف امت خود احساس مسئولیت کند و سکوت در برابر گمراهی مردم جایز نیست.
• در برخورد با خطاکاران، حتی در شدت خشم، باید عدالت و انصاف را رعایت کرد و از ظلم و زیادهروی پرهیز نمود.
• محبت و مهربانی در خانواده و میان برادران، حتی در مواقع اختلاف، باید حفظ شود و از کلامی استفاده کرد که دل را نرم کند.
• انسان نباید کاری کند که دشمنان از وضعیت او خوشحال شوند؛ بلکه باید همواره عزت و سربلندی مسلمانان را حفظ کرد.
• عجله در امور، بهویژه در مسائل دینی و سرنوشتساز، پیامدهای ناگواری به دنبال دارد و باید صبر و تأنی را پیشه کرد.