Suuratu Al-A'raf — Aaya 160

## 1) Ma'ana kalmomin da suke buƙatar bayani a cikin ayar

• وَقَطَّعْنَاهُمُ: Mun raba su, mun karkasa su.
• أَسْبَاطًا: Ƙabilu, zuriyoyi; haɗin kalmar "sibṭ" ita ce "ƙabila daga zuriyar ɗa guda".
• أُمَمًا: Al'ummomi, ƙungiyoyin mutane.
• اسْتَسْقَاهُ: Sun nemi ruwa daga gare shi, sun ce ya roƙi Allah ya saukar musu da ruwa.
• انبَجَسَتْ: Ta fashe, ta malala, ta kwararo.
• الْغَمَامَ: Gizagizai, hazo mai inuwa.
• الْمَنَّ: Wani abu mai daɗi kamar zuma da ake saukarwa daga sama.
• السَّلْوَى: Wani ɗan tsuntsu mai daɗin nama, kama da "quail".
• مَشْرَبَهُمْ: Wurin da suke shan ruwa.

## 2) Bayanin ayar

Allah (SWT) ya bayyana cewa ya raba zuriyar Annabi Ya'qubu (AS) — wato Banu Israil — zuwa ƙabilu goma sha biyu, kowace ƙabila tana da nasaba da ɗaya daga cikin ɗiyan Ya'qubu goma sha biyu. Wannan rabuwa ta kasance domin a san kowane rukuni da kansa, kuma al'amuransu su riƙe cikin tsari.

Sa'an nan Allah ya ambaci wata babbar ni'ima da ya yi wa Banu Israil a lokacin da suke cikin hamada (Tīh), lokacin da ruwa ya ƙare gare su, suka nemi Annabi Musa (AS) ya roƙi Allah ya saukar musu da ruwa. Allah ya umurci Musa ya bugi dutse da sandarsa. Da ya buga, sai guda goma sha biyu na ruwa suka malala daga cikin dutsen — daidai da adadin ƙabilunsu goma sha biyu. Kowace ƙabila ta san wurin da za ta riƙa shan ruwa, babu wata ƙabila da za ta shiga wurin wata, domin a guje wa rikici da husuma.

Bugu da ƙari, Allah ya yi musu inuwa da gizagizai da suke tafiya tare da su a duk inda suka je, suna kare su daga zafin rana mai tsanani a cikin hamada. Ya kuma saukar musu da "Al-Mann" — abinci mai daɗi kamar zuma — da "As-Salwā" — ɗan tsuntsu mai daɗin nama. Sai Allah ya ce musu: "Ku ci daga abubuwa masu daɗi da tsafta da Muka azurta ku da su."

Amma duk da waɗannan ni'imomi masu yawa, Banu Israil ba su yi godiya ba, kuma ba su bi umarnin Allah ba. Sai Allah ya bayyana cewa: "Ba su zalunce Mu ba" — domin zaluncinsu bai taɓa Allah da komai ba, Allah Maɗaukaki ne, ba ya buƙatar kome daga gare su. "Amma sun zalunci kansu" — domin su ne suka hana kawunansu alheri, suka jefa kansu cikin halaka ta hanyar saɓon umarnin Allah da rashin godiya ga ni'imominsa.

## 3) Amfanoni da darussa daga ayar

• Allah Mai iko ne a kan kome: Ya iya fitar da ruwa daga dutse, ya iya yin inuwa da gizagizai, ya iya saukar da abinci daga sama. Wannan yana ƙarfafa imani cewa babu abin da ya fi Allah ƙarfi.
• Ni'imomin Allah suna zuwa ta hanyoyi da ba mu tsammani: Banu Israil sun sami ruwa daga dutse, abinci daga sama — wannan yana koya mana cewa kada mu yanke ƙauna daga rahamar Allah, domin Allah yana iya taimaka mana ta hanyoyin da ba mu sani ba.
• Godiya ga ni'ima tana ƙara ni'ima: Ayarm ta nuna cewa rashin godiya da saɓo suna kawo asara. Don haka ya kamata mu riƙa godewa Allah a kowane yanayi.
• Zalunci ba ya cutar da Allah: Duk wanda ya yi saɓo, to ya zalunci kansa ne, ba Allah ba. Wannan yana koya mana cewa mu riƙa lura da ayyukanmu domin mu amfana da kanmu.
• Allah yana saukar da sauƙi bayan wahala: Banu Israil sun kasance cikin ƙunci da ƙishirwa, amma Allah ya kawo musu sauƙi. Haka ma mu, idan muka dogara ga Allah, zai kawo mana sauƙi daga inda ba mu zato ba.
• Ƙarfafa zumunci da tsari a cikin al'umma: Raba Banu Israil zuwa ƙabilu goma sha biyu da kowace ta san gurinta na shan ruwa yana nuna muhimmancin tsari da adalci a cikin al'umma, domin a guje wa rikici.
• Musa (AS) misali ne na jagora mai haƙuri: Ya riƙa roƙon Allah a madadin mutanensa duk da yawan korafinsu. Wannan yana koya mana haƙuri da jajircewa wajen yi wa al'umma hidima.
• Ƙaunar addinin Musulunci tana cikin godiya da biyayya: Addinin Musulunci yana kira zuwa ga godiya ga Allah da bin umarninsa, domin wannan shi ne hanyar samun nasara a duniya da lahira.