Ənfal surəsi — Ayə 16

Kəlmələrin mənaları:

• Yüvəllihim dübürəhu: Onlara arxasını çevirib qaçsın.
• Mütəhərrifən li-qital: Döyüş taktikası üçün yan tərəfə meyl edən, yəni düşməni aldatmaq məqsədilə geri çəkilən.
• Mütəhəyyizən ila fi'ə: Döyüşdə iştirak edən müsəlmanların bir dəstəsinə qoşulub onlarla birlikdə döyüşə qayıtmaq istəyən.
• Baa: Qayıtdı, geri döndü.
• Mə'vah: Onun yeri, məskəni.
• Əl-Məsir: Dönüş yeri, axirət.

Təfsir:

Ey möminlər! Allah yolunda cihadda düşmənlə üz-üzə gəldiyiniz zaman, onlardan qorxub geri çəkilmək və döyüş meydanından qaçmaq böyük günahlardandır. Hər kim o gün – döyüş meydanında – düşmənə arxasını çevirib qaçarsa, bu, Allahın qəzəbinə səbəb olar. Ancaq iki hal istisnadır: Birincisi, döyüş taktikası olaraq geri çəkilmək – yəni düşməni aldatmaq, onu tələyə salmaq üçün geri çəkilib sonra yenidən hücuma keçmək. İkincisi, döyüşdə olan digər müsəlman qardaşlarının yanına sığınmaq və onlarla birlikdə yenidən döyüşə qayıtmaq üçün onlara tərəf hərəkət etmək. Bu iki halda geri çəkilmək günah deyil, çünki məqsəd düşmənə qalib gəlməkdir.

Bunlardan başqa, heç bir üzrlü səbəb olmadan döyüşdən qaçan şəxs, Allahın qəzəbinə düçar olar və onun son məskəni Cəhənnəm olacaqdır. Nə pis dönüş yeridir o! Bu, o kəslər üçündür ki, düşmən sayca müsəlmanlardan çox olmadıqda və ya müsəlmanların sayı düşməndən az olmadıqda qaçarlar. Lakin əgər düşmən müsəlmanlardan iki qat və daha çox olarsa, Allah Öz rəhməti ilə bu hökmü yüngülləşdirmişdir.

İbrət və öyüd:

Ey möminlər! Bu ayə bizə öyrədir ki, çətinliklər qarşısında qorxaqlıq və geri çəkilmək möminin xisləti deyil. Mömin Allahın vədinə güvənər, çətinliklərə səbir edər və düşmənin sayının çoxluğuna baxmayaraq, Allahın köməyinin möminlərlə olduğunu bilər. Unutmayın ki, Cənnət yolu asan deyil, onun yolunda çətinliklər, mübarizələr və fədakarlıqlar var. Ancaq bu yolda səbir edənlər üçün Allahın mükafatı böyükdür. Qorxaqlıq və qaçmaq isə dünyada zillət, axirətdə isə Cəhənnəm əzabı ilə nəticələnir. Allahdan qorxun, Ona təvəkkül edin və bilin ki, Allah möminlərlədir. O, sizi heç vaxt tək qoymaz. Çətinliklər qarşısında möhkəm durun, çünki zəfər səbir və dözümlülüyün ardınca gəlir. Allahın köməyi möminlərə yaxındır!