Sure Tevbe — Ayet 100

Kelime Anlamları:

• Es-Sâbikûn: Öne geçenler, yarışıp öne çıkanlar.
• El-Evvelûn: İlk olanlar, en önce iman edenler.
• El-Muhâcirûn: Allah rızası için yurtlarını ve ailelerini terk edip Medine'ye hicret edenler.
• El-Ensâr: Peygamberimize ve muhacirlere yardım eden Medineli Müslümanlar.
• İttebeûhum: Onlara tabi olanlar, onların izinden gidenler.
• Bihsân: İhsan ile, güzelce, samimiyetle, ihlasla.
• Radıyallahu anhum: Allah onlardan razı olmuştur.
• Cennât: Cennetler, bahçeler.
• Tecrî tahtehel enhâr: Altlarından ırmaklar akan.
• Hâlidîne fîhâ ebedâ: Orada ebediyen kalacaklar.
• El-Fevzül azîm: Büyük kurtuluş, büyük başarı.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, Allah Teâlâ'nın, insanlık tarihinin en şerefli nesli olan sahâbe-i kirâmı ve onların izinden gidenleri ne kadar büyük bir lütufla andığını gösterir. Ayet, iman yarışında öne geçen ilk nesli överek başlar. Bunlar, Muhacirlerdir; yani iman ettikleri için doğdukları toprakları, mallarını, akrabalarını terk edip Allah'ın dinini yaşamak için Medine'ye göç edenler. Onlar, bu uğurda her türlü zorluğa göğüs gerdiler.

Sonra Ensâr anılır. Onlar, Peygamber Efendimiz'i ve muhacir kardeşlerini bağırlarına bastılar. Onlara kucak açtılar, mallarını ve evlerini paylaştılar. İman kardeşliğini her şeyin üstünde tuttular. Allah'ın Resulü'ne yardım ettiler ve İslam'ın yeryüzüne yayılmasında en büyük pay sahibi oldular.

Ayetin devamında ise "ve onlara ihsan ile tabi olanlar" buyrulur. Bu, kıyamete kadar gelecek olan bütün Müslümanları kapsar. Yani bizler de eğer sahâbenin yolunu, onların imanını, ahlakını, ihlasını ve amellerini güzelce örnek alırsak, onların bu müjdesine dâhil oluruz. Bu, ne büyük bir rahmettir! Bizler o kutlu nesli görmedik ama onları sevmek, onların izinden gitmek ve onlara dua etmekle bu zincire dâhil olabiliriz.

Allah Teâlâ bu üç grubun her birinden razı olduğunu ve onların da Allah'tan razı olduklarını haber verir. Bu, kul ile Rabbi arasındaki en büyük makamdır. Allah'ın rızasını kazanmak, cennetin en büyük nimetidir. Onlar da Allah'ın kendilerine verdiği iman, hidayet, sabır ve zafer nimetlerinden dolayı O'ndan razı olmuşlardır.

Sonuç olarak Allah, onlar için altlarından ırmaklar akan cennetler hazırlamıştır. Onlar orada ebediyen kalacaklardır. Bu, ölümsüz bir hayattır, bitmeyen bir mutluluktur. İşte bu, "büyük kurtuluş"tur. Dünyadaki hiçbir başarı, hiçbir zafer, hiçbir makam bu kurtuluşla kıyaslanamaz.

Sevgili kardeşim, bu ayet bize şunu öğretir: Hayırda yarışmak, imanda öne geçmek ve hayırlı nesillerin izinden gitmek, Allah'ın rızasını kazanmanın anahtarıdır. Sahâbeyi sevmek, onlara dil uzatanlardan uzak durmak ve onların güzel ahlakını hayatımıza tatbik etmek, bizim de bu müjdeye ortak olmamızı sağlar. Rabbimiz bizleri de o büyük kurtuluşa erenlerden eylesin. Âmin.