Аль-Инширах сүресі — Аят 5

1. Сөздердің мағынасы:

• فَإِنَّ — "сонда, шынында" дегенді білдіретін күшейтпелі жалғаулық.
• مَعَ — "бірге, қатар, жанында" деген мағынада.
• الْعُسْرِ — "қиындық, тарлық, ауыртпалық" дегенді білдіреді.
• يُسْرًا — "жеңілдік, кеңшілік, қуаныш, қиындықтан шығу жолы" деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта өзінің сүйікті елшісіне (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) және барлық мүміндерге үлкен үміт пен жұбаныш береді. Қиындық пен тарлық қаншалықты ауыр болса да, оның жанында міндетті түрде жеңілдік пен кеңшілік бар. Бұл — Аллаһтың өзгермейтін заңы: қиындықпен бірге жеңілдік қатар жүреді. Яғни, дұшпандардың зияны мен қарсылығы сені Аллаһтың жолынан тарату ісінен тоқтатпасын, себебі әрбір тарлықтың артынан кеңшілік, әрбір ауыртпалықтың соңынан жеңілдік келеді. Бұл жерде "қиындық" сөзінің "әл" артиклімен келуі оның белгілі бір нақты қиындықты білдіретінін, ал "жеңілдік" сөзінің белгісіздік формасында келуі оның бір емес, бірнеше түрлі жеңілдіктер мен шығу жолдарын қамтитынын көрсетеді. Сондықтан бір қиындыққа қарсы екі жеңілдік бар деп түсіндіріледі. Бұл аят — қиындыққа тап болған әрбір жанға үміт отын жағатын, көңілге медет беретін ұлы хабар.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят мүміннің жүрегіне тыныштық пен сенімділік ұялатады: қандай қиындық болса да, ол мәңгілік емес, оның соңы жеңілдікке жалғасады.
• Аллаһ Тағала өз құлдарын сынақ арқылы сынайды, бірақ ешқашан көтере алмайтын жүкті артпайды. Сондықтан қиындық кезінде сабыр етіп, Аллаһқа тәуекел ету — ең дұрыс жол.
• Бұл аят адамды үмітсіздікке бой алдырмауға, қиындықтан қашуға емес, оған төзе білуге және одан шығу жолын іздеуге шақырады.
• Ислам діні — қиындық пен азап діні емес, кеңшілік пен жеңілдік діні. Аллаһтың әрбір әмірі мен тыйымының астарында құлдарына деген шексіз мейірім мен даналық жатыр.
• Құран Кәрімнің әрбір аяты — адам баласының жүрегіне ем, жанына шипа. Ол қайғылы сәтте жұбаныш, үмітсіз шақта үміт сыйлайды. Сондықтан Құранды оқып, оның мағынасын түсіну — әрбір мүміннің өмірлік қажеттілігі.