سوره شرح — آیه 5

معانی کلمات:

• عُسر: سختی، تنگی، دشواری و گرفتاری.
• یُسر: آسانی، فراخی، گشایش و آسودگی.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پیامبر گرامی اسلام (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) و همه مؤمنان، مژدهای دلنشین میدهد: با هر سختی، آسانی همراه است. یعنی هیچ تنگی و دشواریای در این جهان نیست مگر اینکه در کنار آن گشایش و فرجی قرار داده شده است. این آیه در حقیقت یک قانون قطعی و سنت همیشگی الهی را بیان میکند که هر سختیای با آسانی همراه است و هر تنگیای با فراخی. پس ای پیامبر، آزار و اذیت دشمنان و سختیهای راه تبلیغ رسالت، تو را از ادامه راه بازندارد؛ زیرا بهزودی گشایش و فرج فرا میرسد و سختیها پایان مییابد. این وعده الهی است که هرگز تخلفپذیر نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• مؤمن هرگز نباید از سختیها ناامید شود؛ زیرا پس از هر سختی، آسانی و گشایشی قرار دارد.
• این آیه به انسان امیدواری و آرامش قلبی میبخشد و او را در برابر مشکلات صبور و مقاوم میسازد.
• سختیها و مشکلات، گذرا هستند و پایان آنها فرج و آسانی است؛ پس باید با توکل بر خدا، امیدوار بود.
• این آیه نشاندهنده رحمت و لطف خداوند به بندگانش است که هرگز آنان را در سختی رها نمیکند و همواره راه نجاتی برایشان قرار میدهد.
• تکرار این معنا در آیه بعد (إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا) تأکیدی بر قطعیت و حتمیت این وعده الهی است تا دل مؤمنان کاملاً مطمئن و آرام گردد.