Йунус сүрөсү — Аят 1

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الر (Алиф Лам Ра): Бул аяттын башындагы ажыратылган тамгалар (хуруфу мукаттаа). Алардын так маанисин Аллах гана билет. Мусулмандар буга ыйман келтирип, Аллахтын сыры деп кабыл алышат.
• تِلْكَ (тилка): «Мына ошол» дегенди билдирген көрсөтүү аты. Ал алыста жаткан нерсеге ишарат кылат.
• آيَاتُ (аяту): «Аяттар», «белгилер», «далилдер» деген мааниде.
• الْكِتَابِ (аль-китаб): «Китеп» — бул жерде Куран Каримди билдирет.
• الْحَكِيمِ (аль-хаким): «Даанышман», «хикматтуу». Эки мааниде түшүндүрүлөт: биринчиси — ичинде хикмат, өкүм-буйруктар камтылган китеп; экинчиси — өзү бекем, так, эч качан башка китеп менен жокко чыгарылбаган китеп.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Йунус сүрөсүнүн башталышында келген. «Алиф Лам Ра» — Курандын кээ бир сүрөлөрү башталган ажыратылган тамгалардан. Алардын сырын Аллах Таала гана билет, биз ага ыйман келтиребиз. Бул тамгалар адамдардын көңүлүн Куранга буруу, аны угууга чакыруу максатында келген деп түшүнүлөт.

«Тилка аятул-китабил-хаким» — «Мына ошол даанышман Китептин аяттары». Бул жердеги көрсөтүү аты ушул сүрөдө окулуп жаткан аяттарга жана жалпы Куран Каримге ишарат кылат. Башкача айтканда: «Мына ушул окулуп жаткан аяттар — улуу, даанышман Китептин аяттары».

«Даанышман Китеп» дегенде Куран Каримдин эки улуу сыпаты айтылат:

• Биринчиден, анын ичинде терең хикмат, туура өкүмдөр, адамзаттын жакшылыгына жетектеген буйруктар жана тыюулар камтылган.
• Экинчиден, ал өтө бекем жана так китеп. Анын аяттары башка китеп менен жокко чыгарылбайт, ал эч качан өзгөртүлбөйт, кемибейт жана кошулбайт. Ал башынан аягына чейин акыйкат жана туура жол көрсөтүүчү китеп.

Ошентип, бул аят Курандын улуулугун, анын хикматтуулугун жана бекемдигин ачык көрсөтүп, адамдарды аны окуп, үйрөнүп, ага ыйман келтирүүгө чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Куранга болгон сүйүүнү арттыруучу ойлор:

• Куран — даанышмандыктын булагы: Андагы ар бир аят адам баласынын жашоосуна керектүү акылмандыкты, туура жолду көрсөтөт. Куранды окуган адам акылмандыкка, билимге жана туура түшүнүккө ээ болот.
• Куран — бекем жана өзгөрүлбөс китеп: Ага эч нерсе кошулбайт, андан эч нерсе кемитилбейт. Бул анын Аллах тарабынан корголгондугунун далили. Мындай бекем китепке таянуу — эң чоң бакыт.
• Куран — хикматтуу китеп: Андагы өкүмдөр, буйруктар жана тыюулар адамзаттын жакшылыгы үчүн. Аларды аткарган адам дүйнөдө да, акыретте да жеңишке жетет.
• Куран окуу — сооп жана рухий азык: Ар бир окуган аятыңыз үчүн сооп аласыз, жүрөгүңүз тынчтык табат, жаныңыз рухий азык алат.
• Куранга ыйман келтирүү — бакыттын ачкычы: Курандын Аллах тарабынан түшкөн акыйкат китеп экенине ишенүү, аны окуп-үйрөнүү жана ага ылайык жашоо — бул дүйнө менен акыреттин бактысына жетүүнүн эң туура жолу.

Ошондуктан, Куранды күнүмдүк жашообузга жол көрсөтүүчү нур кылып алалы. Аны окуп, түшүнүп, ага ылайык иш кылалы. Куран — биздин эң улуу байлыгыбыз, эң ишенимдүү жол көрсөтүүчүбүз.