سوره یونس — آیه 1

معانی کلمات:

• الر: از حروف مقطّعه است که در آغاز برخی سورههای قرآن آمده و علم آن نزد خداوند است.
• الْکِتَابِ: اشاره به قرآن کریم دارد.
• الْحَکِیمِ: به معنای حکیمانه، استوار و متقن؛ قرآنی که سراسر حکمت و درستی است و هیچ باطلی در آن راه ندارد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در آغاز سوره یونس با حروف مقطّعه «الر» سخن میگوید؛ حروفی که از اسرار قرآن و علم آن مخصوص پروردگار است و ما به حکمت آن ایمان میآوریم. سپس میفرماید: «تِلْکَ آیَاتُ الْکِتَابِ الْحَکِیمِ» یعنی این آیاتی که بر تو ای پیامبر نازل میشود، نشانههای کتاب حکیم و استواری است که سراسر آن بر اساس حکمت و مصلحت بندگان تدوین شده است. این کتاب، نه تنها در لفظ و معنا محکم و متقن است، بلکه تمام احکام و دستورات آن بر پایه عدل و حکمت بنا شده و هیچگونه تناقض یا باطلی در آن یافت نمیشود. قرآن کتابی است که از هرگونه کژی و نادرستی پیراسته و راهنمای بشر به سوی سعادت دنیا و آخرت است.

فواید و پیامهای آیه:

• قرآن کتابی حکیمانه است؛ پس هرکس به آن تمسک جوید، در زندگی خود از استواری و درستی بهرهمند میشود و از سرگردانی و پریشانی نجات مییابد.
• ایمان به حروف مقطّعه قرآن، نشانه تسلیم بودن در برابر وحی الهی و پذیرش عظمت کلام خداست؛ حتی اگر به راز آن پی نبریم.
• حکیم بودن قرآن، ما را دعوت میکند که در تدبر در آیات آن بکوشیم و از دستورات پرمهر و حکمتآمیز آن برای ساختن زندگیای سرشار از آرامش و سعادت بهره بگیریم.
• این آیه به ما میآموزد که قرآن نه تنها کتاب هدایت، بلکه نسخه کاملی برای سعادت فردی و اجتماعی است و هر کس به آن عمل کند، در پناه حکمت الهی قرار میگیرد.