سوره یونس — آيت 1

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• الر: هي قرآن مجيد جا مقطّع حرف آهن، جن جي حقيقي معنيٰ الله تعاليٰ کي ئي معلوم آهي. انهن جو مقصد اهو ظاهر ڪرڻ آهي ته هي قرآن اهڙن ئي حرفن مان ٺهيل آهي، جيڪي عربن جي ٻوليءَ ۾ موجود آهن، پر ان جي باوجود ڪو به ان جهڙو ڪلام پيش ڪري نه ٿو سگهي. سورة البقرة جي شروعات ۾ انهن بابت تفصيل گذري چڪو آهي.
• تِلْكَ: هي اشارو آهي انهن آيتن ڏانهن جيڪي هيٺ بيان ٿيون ٿيون، يعني هيءَ سورة ۽ قرآن مجيد جون آيتون.
• آيَاتُ: آيتون، نشانيون ۽ عبرتون.
• الْكِتَابِ: ڪتاب، يعني قرآن مجيد.
• الْحَكِيمِ: حڪمت وارو، اهڙو ڪتاب جيڪو حڪمت ۽ حڪمن سان ڀريل آهي، ۽ جنهن جا لفظ ۽ معنيٰ پوري طرح مضبوط ۽ محڪم آهن، جنهن کي ڪنهن ٻئي ڪتاب سان منسوخ نه ڪيو ويندو.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ سورة يونس جي شروعات ۾ مقطّع حرفن "الر" سان ڪلام شروع فرمائي ٿو. اهي اهڙا حرف آهن جن جي ڳجهي معنيٰ الله ئي ڄاڻي ٿو، ۽ انهن جو هڪ مقصد اهو آهي ته ماڻهن کي خبر پوي ته هي عظيم قرآن اهڙن ئي حرفن مان ٺهيل آهي جيڪي سڀني جي ٻوليءَ ۾ عام آهن، پر انهن کي ملايو وڃي ته اهڙو ڪلام ڪو به پيدا ڪري نه ٿو سگهي، جنهن مان ثابت ٿئي ٿو ته هي قرآن الله جو ڪلام آهي.

پوءِ الله تعاليٰ فرمائي ٿو ته هيءَ سورة ۽ قرآن مجيد جون اهي آيتون، جيڪي تلاوت ڪيون وڃن ٿيون، اهي هڪ اهڙي ڪتاب جون آيتون آهن جيڪو حڪمت سان ڀريل ۽ پوري طرح محڪم آهي. ان ڪتاب ۾ ڪا به ڪمي يا خلل نه آهي، نه ان جي لفظن ۾ ڪا خرابي آهي ۽ نه ان جي معنون ۾ ڪا گڙٻڙ. ان ۾ زندگيءَ جي هر شعبي لاءِ حڪمت، نصيحت ۽ احڪام موجود آهن، جيڪي انسان جي دنيا ۽ آخرت جي ڀلائيءَ جو ضمانت آهن. ان کي ڪو به ٻيو ڪتاب منسوخ نه ڪندو، نه ان کان اڳ ڪو اهڙو ڪتاب آيو ۽ نه ان کان پوءِ ڪو ايندو، بلڪه هي آخري ۽ محفوظ ڪتاب آهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته قرآن مجيد هڪ اهڙو عظيم ۽ حڪمت وارو ڪتاب آهي، جنهن ۾ شڪ جي ڪا به گنجائش نه آهي.
• قرآن جي آيتن تي غور ۽ تدبر ڪرڻ اسان جو فرض آهي، ڇاڪاڻ ته اهي اسان جي زندگيءَ لاءِ هدايت ۽ رهنمائي آهن.
• هي ڪتاب اهڙو محڪم ۽ مضبوط آهي جو قيامت تائين قائم ۽ محفوظ رهندو، ان ۾ ڪا به تبديلي نه ايندي.
• قرآن مجيد جي حڪمت ۽ احڪامن تي عمل ڪرڻ سان دنيا ۽ آخرت ۾ ڪاميابي ۽ سعادت حاصل ٿئي ٿي.
• اهو ڄاڻڻ ته قرآن الله جو ڪلام آهي، اسان جي دلين ۾ ان جي محبت، احترام ۽ پيرويءَ جو جذبو وڌائي ٿو.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان قرآن سان تعلق مضبوط ڪريون، ان کي پڙهيون، سمجهيون ۽ ان تي عمل ڪريون، ته جيئن اسان الله جي رضا ۽ جنت جو مستحق بڻجي سگهون.