یونس سۈرىسى — ئايەت 1

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• «الر»: بۇ "مۇقەتتەئ" ھەرپلەر (يەنى ئايرىم ھەرپلەر) دىن بولۇپ، ئاللاھ تائالا بۇنداق ھەرپلەر بىلەن سۈرىلەرنىڭ باشلانغۇچىدا ئىنسانلارنى ھەيران قالدۇرۇپ، ئۇلارنىڭ دىققىتىنى تارتىدۇ. بۇ ھەرپلەرنىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى پەقەت ئاللاھ بىلىدۇ، بىز ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرۈپ، ئۇنىڭ ھېكمىتىگە تەسلىم بولىمىز.
• «تِلْكَ»: ئەنە شۇ، دېگەن مەنىدە بولۇپ، ئىشارەت ئەسلىھەسى.
• «آيَاتُ»: ئايەتلەر، يەنى ئاللاھنىڭ كەلامىدىكى مۆجىزىلىك جۈملىلەر.
• «الْكِتَابِ»: كىتاب، يەنى قۇرئان كەرىم.
• «الْحَكِيمِ»: ھېكمەتلىك، ھېكمەت ۋە ئەھكامغا تولغان؛ يەنە بىر قاراشتا "مۇھكەم" دېگەن مەنىدە بولۇپ، ئۇنىڭدىن كېيىن ھېچقانداق كىتاب بىلەن نەسخ قىلىنمايدىغان، ئۆزگەرتىلمەيدىغان كىتاب دېگەنلىك.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قۇرئان كەرىمنىڭ ئەڭ ئالىي ۋە ئەڭ ھېكمەتلىك كىتاب ئىكەنلىكىنى، شۇنداقلا ئۇنىڭ ئىچىدە چوڭقۇر ھېكمەت ۋە ئەھكاملارنىڭ مەۋجۇت ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. ئاللاھ تائالا "ئەلىف، لام، را" دېگەن ھەرپلەر بىلەن سۆزىنى باشلاپ، ئىنسانلارنىڭ دىققىتىنى قۇرئانغا قارىتىدۇ. بۇ ھەرپلەر ئەرەب تىلىدا ئادەتتىكى ھەرپلەر بولسىمۇ، ئۇلارنىڭ بۇ يەردە ئالاھىدە بىر مەقسەت بىلەن كەلگەنلىكى ئېنىق. ئۇلار ئىنسانلارنىڭ قۇرئاننىڭ ئىلاھىي كىتاب ئىكەنلىكىنى چۈشىنىشىگە ياردەم قىلىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا: "بۇلار ھېكمەتلىك كىتابنىڭ ئايەتلىرىدۇر" دەيدۇ. يەنى بۇ سۈرىدىكى ئايەتلەر ۋە پۈتۈن قۇرئان كەرىمدىكى ئايەتلەر، ھېكمەت ۋە ئەھكامغا تولغان، ئىنسانلارنىڭ ھاياتىغا يېتەكچىلىك قىلىدىغان، ئۇلارنى توغرا يولغا باشلايدىغان مۇكەممەل بىر كىتابنىڭ ئايەتلىرىدۇر. بۇ كىتاب ئۆز ئىچىگە ھېكمەتلىك ئەھكاملارنى، ئەخلاقىي يېتەكچىلىكلەرنى، ئىبادەت ۋە مۇئامىلە قائىدىلىرىنى ئالىدۇ. ئۇنىڭ ئايەتلىرى ئىنسانلارنىڭ ئەقلىنى ۋە قەلبىنى نۇرلاندۇرىدىغان، ئۇلارنى ھەقىقەتكە يېتەكلەيدىغان مۇكەممەل بىر يېتەكچىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، قۇرئان كەرىم پەقەت ئوقۇلىدىغان بىر كىتاب ئەمەس، بەلكى ئۇ ھاياتىمىزنىڭ ھەر بىر جەھەتتىكى يېتەكچىسىدۇر. ئۇنىڭ ھېكمەتلىرىنى چۈشىنىپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلساق، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە نىجات تاپىمىز. ئاللاھ تائالا بىزنى قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن نۇرلاندۇرۇپ، ئۇنىڭ ھېكمەتلىرىدىن بەھرىمەن قىلسۇن. ئامىن.