سوره تکاثر — آیه 2

معانی کلمات:

• زُرْتُمُ: از ماده «زیارت» به معنای دیدار کردن و به سراغ چیزی رفتن است. در اینجا کنایه از وارد شدن به قبرها و دفن شدن است.
• الْمَقَابِرَ: جمع «مَقبَرَه» به معنای قبرستانها و محل دفن مردگان است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید که سرگرمی شما به فزونخواهی و تفاخر به اموال و فرزندان، چنان ادامه یافت و شما را چنان غافل ساخت که تا دم مرگ و ورود به قبرستانها و دفن شدن در گورها، از این غفلت بیدار نشدید. یعنی این تکاثر و فخر فروشی، شما را چنان به خود مشغول کرد که نه به فکر عاقبت خود افتادید و نه برای آخرت توشهای برداشتید، تا آنکه مرگ فرا رسید و در دل قبرها جای گرفتید و آنگاه پرده از روی حقیقت برداشته شد، ولی دیگر فرصتی برای جبران نبود. این آیه هشداری است به انسان که پیش از فرا رسیدن مرگ، به خود آید و از غفلت بیرون آید.

فواید و پیامهای آیه:

• مرگ و ورود به قبر، پایان قطعی همه مشغولیتهای دنیوی و سرگرمیهای مادی است؛ پس عاقل کسی است که پیش از آن، حساب خود را روشن کند.
• غفلت از یاد مرگ و آخرت، ریشه همه گرفتاریهای اخلاقی و اجتماعی انسان است و ذکر مرگ، انسان را از طغیان و فزونخواهی بازمیدارد.
• این آیه انسان را به تفکر در سرنوشت گذشتگان و عبرت گرفتن از آنها دعوت میکند تا مبادا همانند آنان غافل از عاقبت خود باشد.
• محبت دنیا و مسابقه در تجمل و تفاخر، انسان را به جایی میرساند که مرگ را فراموش میکند و این بزرگترین زیان است؛ پس باید با یاد مرگ، دل را از وابستگی به دنیا پاک کرد و برای سفر آخرت توشه تقوا برگزید.