سوره ماعون — آیه 1

معانی کلمات:

• أَرَأَيْتَ: آیا دیدی و دانستی؟ (استفهام تعجبی برای توجه دادن به امری شگفتانگیز)
• يُكَذِّبُ: دروغ میشمارد، انکار میکند
• بِالدِّينِ: به جزا و حساب و پاداش در روز قیامت

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه با لحنی پرسشی و تعجبآمیز میفرماید: «آیا دیدی و دانستی حال کسی را که روز جزا و حساب را انکار میکند؟» این استفهام برای آن است که شنونده را به شگفتی وا دارد و توجه او را به زشتی و عظمت گناه این شخص جلب کند. منظور از «دین» در اینجا، روز قیامت، حساب و جزای اعمال است؛ روزی که هر کس پاداش و کیفر کردار خویش را میبیند. این آیه در مقام تهدید و هشدار به کسانی است که معاد را باور ندارند و منکر بازگشت به سوی پروردگارند.

فواید و درسهای آیه:

• ایمان به روز جزا، پایه و اساس همه اعمال نیک و اخلاق پسندیده است؛ کسی که به قیامت ایمان نداشته باشد، در گفتار و رفتار خود هیچ مرز و حدّی نمیشناسد.
• انکار روز حساب، سرآغاز همه گناهان و ظلمهاست؛ چرا که انسان وقتی خود را در برابر دادگاه عدل الهی مسئول نبیند، به هر ستم و خطایی دست میزند.
• این آیه مؤمنان را به شکرگزاری دعوت میکند که خداوند نعمت ایمان به روز جزا را به آنان عطا کرده و آنان را از سرگردانی و بیبندوباری کافران نجات داده است.
• یاد روز قیامت، انسان را به انجام اعمال صالح و دوری از گناه ترغیب میکند و زندگی او را هدفمند و معنادار میسازد.