Mo'un surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• أَرَأَيْتَ — Ko'rdingmi? Bilasizmi? (taajjub va ogohlantirish ma'nosida)
• يُكَذِّبُ — Yolg'on deb hisoblaydi, inkor etadi.
• بِالدِّينِ — Qiyomat kunidagi hisob-kitob, jazo va mukofotni.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga murojaat qilib, shunday deydi: "Ko'rdingmi o'sha odamni? O'shani bilasanmi, kim u?" Bu savol orqali Alloh taolo o'sha kishining holatini juda og'ir va qoralangan ekaniga ishora qilmoqda. Gap o'sha kishi haqida ketmoqdaki, u "din"ni — ya'ni Qiyomat kunini, o'limdan keyin qayta tirilishni, hisob-kitobni, yaxshilik va yomonlikning jazosini inkor etadi. U bularning hech biriga ishonmaydi va ularni yolg'on deb hisoblaydi. Bu inkor uning butun hayotiga ta'sir qiladi — u o'zini erkin hisoblab, har qanday yomon ishni qilishdan tap tortmaydi, chunki u hech qanday jazo bo'lmaydi deb o'ylaydi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan biz quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Qiyomat kuniga, hisob-kitobga ishonish — inson hayotini tartibga soluvchi eng muhim e'tiqodlardan biridir. Kim buni inkor etsa, uning hayoti ma'nosiz va buzuq bo'lib qoladi.
2. Alloh taolo barcha ishlarimizni ko'rib turibdi va Qiyomat kuni har birimizdan hisob so'raydi. Bu e'tiqod insonni yomon ishlardan saqlaydi va yaxshilikka yetaklaydi.
3. Islom dini insonni mas'uliyatli bo'lishga, o'z qilmishlari haqida o'ylashga va har bir ishida Allohdan qo'rqishga o'rgatadi. Bu esa jamiyatda adolat, tinchlik va baxt-saodatni ta'minlaydi.
4. Qiyomat kuni har bir yaxshilik va yomonlik o'z mukofoti yoki jazosini oladi. Bu e'tiqod inson qalbida umid va qo'rquvni uyg'otadi — yaxshilik qilishga undaydi va gunohlardan qaytaradi.