Hud surəsi — Ayə 28

Ayənin mənası (lüğəvi izahlar):

• Bəyyinə – aşkar dəlil, açıq sübut, haqqı göstərən dəlil.
• Rəhmət – burada Allahın xüsusi lütfü olan peyğəmbərlik və risalət.
• Ummiyət – gizlənmək, örtülmək, qaranlıqda qalmaq.
• İlzam – məcbur etmək, bir şeyi zorla qəbul etdirmək.
• Karihun – ikrah edənlər, istəməyənlər, nifrət bəsləyənlər.

Təfsir:

Nuh peyğəmbər (əleyhissalam) öz qövmünə müraciət edərək buyurdu: "Ey qövmüm! Bir düşünün görək – əgər mən Rəbbimdən açıq-aydın bir dəlil üzərində olsam və Allah mənə Öz dərgahından bir rəhmət – yəni peyğəmbərlik və risalət bəxş etsə, amma bu haqq sizə gizli qalsa, siz onu dərk edə bilməsəniz, onda mən sizi bu imana məcbur edə bilərəmmi? Əlbəttə yox!"

Nuh (ə) bu sözləri ilə qövmünə çox mühüm bir həqiqəti çatdırırdı: İman və hidayət zorla qəbul etdirilən bir şey deyildir. Allahın bəxş etdiyi bu böyük nemət – peyğəmbərlik və ilahi vəhy – o qədər dəyərlidir ki, onu yalnız Allahın istədiyi və qəlbi təmiz olan insanlar dərk edə bilər. Lakin qövmünün qəlbləri qapanmış, gözləri kor olmuşdu; onlar bu həqiqəti görmürdülər.

Nuh (ə) onlara xatırladırdı ki, iman qəlbin ixtiyarı ilə olan bir işdir. Heç kim başqasını zorla iman gətirməyə məcbur edə bilməz. Çünki imanın özü könüllü qəbul edilən bir nurdur. Əgər Allah bir qəlbi hidayətə açıbsa, heç kəs onu bağlaya bilməz; əgər bir qəlbi bağlayıbsa, heç kəs onu aça bilməz. Bu, yalnız Allahın qüdrətində olan bir işdir.

Bu ayədə bizim üçün çox gözəl bir dərs vardır: Hidayət və iman Allahın lütfüdür, Ondan başqa heç kəs bunu verə bilməz. Bizim vəzifəmiz yalnız haqqı təbliğ etmək, gözəl sözlə və hikmətlə insanları Allaha dəvət etməkdir. Nəticə isə tamamilə Allahın əlindədir. Nuh peyğəmbər (ə) min illər boyu qövmünü dəvət etdi, lakin onların çoxu iman gətirmədi. Buna baxmayaraq, o, öz vəzifəsini layiqincə yerinə yetirdi və Allahın əmrinə təslim oldu.

Ey möminlər! Bu ayədən öyrənirik ki, biz də Nuh peyğəmbər kimi səbirli olmalı, insanları gözəl şəkildə Allaha dəvət etməli və nəticəni Allaha buraxmalıyıq. Çünki hidayət yalnız Allahın əlindədir və O, istədiyi qəlbi açır. Bizim işimiz yalnız haqqı çatdırmaqdır, qəlbləri çevirmək isə Allahın işidir. Bu həqiqəti dərk edən mömin heç vaxt ümidsizliyə qapılmaz, çünki bilir ki, Allahın hökmü mütləqdir və O, haqqı üstün edəcəkdir.