Ибрахим сүрөсү — Аят 37

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَسْكَنتُ — отурукташтырдым, жайгаштырдым.
• ذُرِّيَّتِي — урпактарым, балдарым.
• بِوَادٍ — өрөөнгө, ойдуңга (кургак, ээн жер).
• غَيْرِ ذِي زَرْعٍ — эгин өспөгөн, эч нерсе өндүрбөгөн жер.
• بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ — Сенин ыйык Үйүң (Кааба), ага башка жерлерде уруксат берилбеген нерселер бул жерде тыюу салынган.
• أَفْئِدَةً — жүрөктөр, көңүлдөр (жекелик түрү "фуад").
• تَهْوِي — умтулат, тартылат, ынтызар болот.
• الثَّمَرَاتِ — жемиштер, өнүмдөр.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ибрахим (алайхис-салам) Раббисине дуба кылып айтты: "Оо, Раббим! Мен урпактарымдын бир бөлүгүн — уулум Исмаилды жана анын тукумдарын — эгин өспөгөн, суусу жок кургак өрөөнгө, Сенин ыйык Үйүңдүн жанына отурукташтырдым. Оо, Раббим! Мен аларды ошол жерге Сенин буйругуң менен гана жайгаштырдым, алар намазды толук, талаптагыдай окушу үчүн. Эми Сен адамдардын жүрөктөрүнөн аларга болгон ынтызарлык, мээрим жарат — ошол жерге жана аларга көңүлдөрү тартылсын. Аларга түрдүү жемиштерден ырыскы бер — балким, алар Сенин улуу жакшылыктарыңа шүгүр кылышат."

Аллах анын дубасын кабыл кылды: Меккени ыйык, тынч жер кылды, ага ар кайсы жерден жемиштер келет, адамдардын жүрөктөрү ошол жерге жана Исмаилдын тукумдарына тартылат. Бул дубада Ибрахим (алайхис-салам) "адамдардын жүрөктөрүнөн" деп айткан — эгер "бардык адамдардын жүрөктөрү" деп айтканда, парсылар, римдиктер, түрктөр, индиялыктар баары агылып келип, мусулмандарга орун калбай калмак. Бирок Аллах анын дубасын "адамдардын арасынан кээ бир жүрөктөр" деп кабыл кылды — алар мусулмандар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят Ибрахим (алайхис-салам) сыяктуу улуу пайгамбардын да Аллахка моюн сунуп, дуба кылганын көрсөтөт. Демек, дуба — момундун эң күчтүү куралы.
• Ибрахим (алайхис-салам) үй-бүлөсүн кургак, суусуз жерге калтырганда, алардын дүйнөлүк жашоосун эмес, ыйман-ибадатын ойлогон. Бул бизге үй-бүлөбүздүн дин-ыйманын материалдык байлыктан жогору коюуну үйрөтөт.
• Аллах дубаны кабыл кылганда, Меккени бүт дүйнөнүн жүрөгүнө айландырды. Бүгүнкү күндө миллиондогон адамдар Каабага умтулат, ал эми Меккеге ар кайсы жерден жемиштер келет. Бул — Аллахтын убадасынын чындыгы.
• Бул аят бизге шүгүр кылуунун маанисин түшүндүрөт: Аллах берген ырыскы, тынчтык жана ыйман — баары шүгүргө татыктуу. Шүгүр кылган адамга Аллах дагы берет.
• Ибрахим (алайхис-салам) "адамдардын жүрөктөрүнөн" деп дуба кылганы — исламдын бүткүл адамзатка эмес, кабыл алуучу жүрөктөргө жетээрин билдирет. Демек, сен да Аллахка жакындап, жүрөгүңдү ыйманга ачсаң, сен да ошол дубанын жемишинен үлеш аласың.
• Бул аят аркылуу биз Аллахтын Үйүнүн (Каабанын) канчалык ыйык экенин, ага байланышкан дубалардын кабыл болоорун түшүнөбүз. Мекке — дубалар кабыл болуучу жер, ыймандын борбору.