İbrahim surəsi — Ayə 37

Kəlmələrin mənaları:

• Vadiyən qeyri zi zər’in – əkin və bitki olmayan, quru və çılpaq vadi.
• Əf’idətən – qəlblər, ürəklər.
• Təhvi – meyl edər, yönələr, həsrətlə can atar.

Təfsir:

Bu, İbrahim peyğəmbərin (əleyhissalam) ürək yandıran, hikmət dolu duasıdır. O, Allahın əmri ilə ailəsinin bir hissəsini – oğlu İsmaili və onun nəslini – əkin, su və heç bir yaşıllıq olmayan bir vadidə, Məkkədə, Allahın müqəddəs evi olan Kəbənin yanında yerləşdirmişdi. Bu, böyük bir sınaq idi: insan yaşayışı üçün əlverişsiz, quraq bir torpaq, heç bir məhsul verməyən çılpaq bir yer. Lakin İbrahim (əleyhissalam) bunu Allahın əmri ilə etdiyini bilirdi və onun məqsədi dünya malı deyil, axirət xeyri idi. O, bu yerləşdirməni təkcə övladının rifahı üçün deyil, daha uca bir məqsədlə – onların namaz qılmaları, ibadət etmələri və Allahın evini abad etmələri üçün etmişdi.

İbrahim (əleyhissalam) bu duada Allahdan üç şey istəyir: Birincisi, insanların qəlblərini bu müqəddəs yerə və onun sakinlərinə meyl etdirsin, onlara qarşı məhəbbət və həsrət hissi versin. İkincisi, bu quraq vadinin sakinlərini hər cür meyvələrlə, nemətlərlə ruziləndirsin. Üçüncüsü isə, onların bu nemətlərə şükür edən qullar olmasını diləyir. Bu dua, Allahın dərgahında qəbul olundu və Məkkə müqəddəs bir məkana çevrildi, insanların qəlbləri ona doğru yönəldi, orada hər cür nemətlər bərqərar oldu.

Bu ayədən bizə böyük bir dərs var: İbrahim peyğəmbər (əleyhissalam) övladını çətin bir vəziyyətdə qoyarkən belə, onların dünya rahatlığından daha çox, dinlərinə bağlılıqlarını və Allahın nemətlərinə şükür etmələrini istəyirdi. Bu, bizə göstərir ki, həyatın çətinlikləri və sınaqları qarşısında ümidsizliyə qapılmaq yox, Allaha dua etmək və Ona təvəkkül etmək lazımdır. Həmçinin, bu dua bizə öyrədir ki, insanların qəlblərini bir yerə və ya bir insana meyl etdirən yalnız Allahdır. Buna görə də, biz də İbrahim kimi, hər işimizdə Allahdan kömək diləməli, Onun qüdrətinə inanmalı və nemətlərinə şükür etməyi unutmamalıyıq. Bu gün Məkkənin müqəddəsliyi, milyonlarla insanın oraya axışması və oradakı bərəkət, məhz bu mübarək duanın bəhrəsidir. Allah hər birimizin duasını qəbul etsin və bizi şükür edən qullarından etsin. Amin!