Ан-Нахль сүрөсү — Аят 106

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• كَفَرَ (кафара): Аллахты жана Анын динин танып, четке кагуу, ыймандан баш тартуу.
• أُكْرِهَ (укриха): Мажбурланды, зордукталды — башкалар тарабынан күч менен басым жасалып, өз эркинен тышкары бир ишке аргасыз кылынды.
• مُطْمَئِنٌّ (мутмаинн): Тынч, бейпил, бекем — жүрөгү тынч болуп, эч кандай шек-күмөнсүз бекем турган абал.
• شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا (шараха бил-куфри садран): Көкүрөгүн каапырлыкка ачкан — башкача айтканда, каапырлыкты өз ыктыяры менен кабыл алып, ага көңүлү толук ыраазы болгон, кубаныч менен тоскон.
• غَضَبٌ (гадаб): Каар, ачуу — Аллахтын каары.
• عَذَابٌ عَظِيمٌ (азабун азым): Улуу азап, эң чоң жаза.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят ыймандан кийин каапырлыкка кайткан адамдар жөнүндө сөз кылат. Ким Аллахка ыйман келтиргенден кийин каапырлыкка өтсө, ал зыянга учурайт. Бирок бул жерде бир өзгөчө шарт бар: эгер бир адам каапырлык сөздү айтууга мажбурланып, зордук-зомбулукка кабылып, өлүм коркунучу алдында тили менен каапырлык сөздү айтса да, анын жүрөгү ыйманда бекем, тынч турган болсо, ал күнөөкөр болбойт. Себеби Аллах адамдын сырткы көрүнүшүнө эмес, жүрөгүнүн абалына карайт.

Ал эми ким каапырлыкты өз ыктыяры менен, көңүлү толук ыраазы болуп, кубаныч менен кабыл алса, мына ошолор Аллахтын каарына кабылышат жана аларга улуу азап даярдалган. Мындай адамдар дүйнөнүн өткөөл жашоосун, анын кооздуктарын акыреттен жана анын сооп-сыйлыктарынан артык көргөндүктөн ушундай оор кесепетке учурашат. Аллах каапырларды туура жолго баштабайт, аларды акыйкатка жеткирбейт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах жүрөктөрдү билет: Аллах адамдын сырткы сөзүнө эмес, жүрөгүнүн тереңиндеги ыйманына жана ниетине карайт. Бул — Аллахтын адилеттигинин жана ырайымынын далили. Эч ким зордук-зомбулукка кабылып, жүрөгүндө ыйманын сактап калса, Аллах аны кечирет.
• Ыйман — жүрөктүн иши: Ыйман жөн гана тил менен айтылган сөз эмес, ал жүрөктүн тереңинде бекем орношу керек. Ыймандуу адамдын жүрөгү тынч, бейпил болот, эч кандай коркунуч аны ыйманынан ажырата албайт.
• Дүйнөнүн азгырыктарынан сактануу: Аят бизге дүйнөнүн өткөөл кооздуктарына алданып, акыретти унутуп калбоону эскертет. Дүйнөнү акыреттен артык көрүү — адамды каапырлыкка жана оор азапка алып барат.
• Аллахтын ырайымы чоң: Аллах мажбурланган адамды кечирет. Бул — Аллахтын ырайымынын кенендигинин белгиси. Ислам — жеңилдик жана ырайым дини, ал адамды кыйноо жана зордуктоо үчүн келген эмес.
• Ыйманды бекем сактоо: Кыйынчылыктарга кабылганда да жүрөгүбүздү ыйманда бекем кармоо — бул биздин милдетибиз. Аллах биздин жүрөгүбүздөгү ыйманды көрүп, ага жараша сыйлык берет.
• Акыретти эстен чыгарбоо: Бул аят бизге акыреттин чоңдугун жана азаптын оордугун эскертип, дүйнөнүн азгырыктарына алданбоону үйрөтөт. Ыймандуу адам ар дайым акыретти эстеп, ага даярдык көрүүгө умтулат.