Аль-Исра сүрәсе — Аять 62

Сүзләрнең мәгънәләре:

• أَرَأَيْتَكَ – әйтче, син күрдеңме? (гаҗәпләнү һәм сорау мәгънәсендә)
• كَرَّمْتَ – өстен кылдың, хөрмәтләдең, олыладың
• لَئِنْ أَخَّرْتَنِ – әгәр мине соңга калдырсаң, ягъни тере калдырсаң
• لَأَحْتَنِكَنَّ – мин, әлбәттә, аларны тулысынча юлдан яздырырмын, үземә буйсындырырмын
• ذُرِّيَّتَهُ – аның нәселен, балаларын

Аять тәфсире:

Иблис Адәм галәйһиссәламгә сәҗдә кылудан баш тарткач, ул Аллаһыга каршылык күрсәтеп, тәкәбберлек һәм хаксызлык белән әйтте: "Син миңа караганда бу кешене ни өчен өстен кылдың? Әйтче, син күрдеңме – бу затны Син минем өстемә ничек хөрмәтләдең?" Ул Аллаһының хикмәтенә риза булмады һәм Үзенең тәкъдиренә буйсынмады. Аннары ул ялварып сорады: "Әгәр Син мине Кыямәт көненә кадәр тере калдырсаң, мин, әлбәттә, аның нәселен – Адәм балаларын – юлдан яздырырмын, аларны үземә буйсындырырмын, азгынлыкка төшерермен. Аларның күпчелеген хак юлдан чыгарырмын. Тик аларның бик аз өлеше генә – Син саклаган ихлас колларың – минем тәэсиремнән котылыр."

Иблиснең бу сүзләре аның Аллаһыга карата чиктән тыш тәкәбберлеген, Адәмгә карата нәфрәтен һәм кеше нәселенә каршы дошманлыгын күрсәтә. Ул үзенең ялган дәрәҗәсенә ышанып, Аллаһының кодрәтенә каршы чыгарга батырчылык итте. Ләкин Аллаһы аның бу явыз ниятенә каршы үзенең ихлас колларын саклаячагын белдерде.

Аятьтән алынган файдалар:

Бу аять безгә шайтанның кешегә карата чын дошман икәнен һәм аның максаты – безне туры юлдан чыгару икәнен ачык күрсәтә. Шуңа күрә һәр мөэмин сак булырга, шайтанның азгыруларына каршы торырга тиеш. Аллаһыга ихлас күңелдән коллык кылучылар – шайтан тәэсиреннән сакланачак кешеләр. Бу аять безгә Аллаһының рәхмәтенә ышанырга өйрәтә: әгәр без чын күңелдән Аллаһыга табынсак, Ул безне һәр явызлыктан саклар. Шулай ук без Адәм галәйһиссәламнең бөеклеген күрәбез – Аллаһы аны хөрмәтләгән, һәм без аның нәселе буларак, бу хөрмәтне үзебездә дәвам иттерергә тиешбез.