İsra surəsi — Ayə 62

İzahı lazım olan sözlər:

• أَرَأَيْتَكَ (ərəəytəkə): "Mənə xəbər ver", "görürsənmi" mənasındadır. Burada İblis Allahdan soruşur və etirazını bildirir.
• كَرَّمْتَ (kərromtə): "Şərəfləndirdin", "üstün etdin", "fəzilət verdin" deməkdir.
• لَأَحْتَنِكَنَّ (ləəhtənikənnə): Əsl mənası "bir şeyi tamamilə özünə tabe edib yox etmək", "kökünü kəsmək"dir. Burada "hamısını azdırıb öz tərəfinə çəkəcəyəm", "onları idarə altına alacağam" mənasında işlənmişdir.
• ذُرِّيَّتَهُ (zürriyyətəhu): "Onun nəsli", "onun övladları" deməkdir — burada Adəmin (ə.s.) övladları nəzərdə tutulur.
• إِلَّا قَلِيلًا (illə qəlilə): "Az bir qismi istisna olmaqla" deməkdir.

Ayənin təfsiri:

İblis, Allahın əmrinə boyun əyməyib təkəbbür göstərdikdən sonra, həddini aşaraq Allaha müraciət etdi və dedi: "Mənə xəbər ver, bu Adəm kimi yaratdığın və mənim üzərimə üstün tutduğun varlıq nədir ki, ona səcdə etməliyəm? Mən ondan üstünəm!" Bu sözləri ilə İblis həm Allaha qarşı küfr etdi, həm də öz təkəbbürünü ortaya qoydu.

Sonra İblis and içərək dedi: "Əgər məni qiyamət gününə qədər sağ buraxsan, Adəmin nəslini — onun övladlarını — addım-addım azdıracağam, onları haqdan uzaqlaşdırıb öz ardımca sürükləyəcəyəm, doğru yoldan çıxaracağam. Onların hamısını öz təsirim altına alacağam, yalnız az bir qismi istisna olmaqla."

Bu istisna olunan az qism, Allahın sonrakı ayədə buyurduğu kimi, Allaha ixlasla ibadət edən, qəlbini yalnız Ona bağlayan sadiq bəndələrdir. Onlar üzərində İblisin heç bir hökmü, heç bir sultası yoxdur.

Bu ayədən alınan dərslər:

Bu ayə bizə göstərir ki, İblis insanın düşmənidir və o, qiyamətə qədər insanları azdırmağa and içmişdir. Lakin bu, bizim üçün ümidsizlik deyil, əksinə, oyaq olmaq üçün bir xəbərdarlıqdır. Allah bizə bu düşmənə qarşı necə dayanmağı da öyrətmişdir: ixlasla Allaha yönəlmək, Onun kəlamına sarılmaq və Peyğəmbərin (s.ə.s.) yolunu tutmaq.

Unutmaq lazım deyil ki, İblisin gücü yalnız vəsvəsə və təlqindən ibarətdir. Allahın sadiq bəndələri üzərində onun heç bir hökmü yoxdur. Kim Allaha sığınar, qəlbini Onun zikri ilə canlı saxlayar və Quranın işığında yol gedərsə, o, bu düşmənin tələlərindən qurtular. Allahın rəhməti genişdir, bağışlanması böyükdür. Gəlin, bu ayədən dərs götürüb, İblisin deyil, Rəbbimizin yolunu seçək. Çünki əsl qurtuluş yalnız Allaha təslim olmaqdadır.